چالش‌های جدی در پیشرفت فیبر نوری

 طرح تعویض خطــوط مســی مخابراتی و تبدیل آن به فیبر نوری، به عنوان بزرگترین پروژه عمرانی کشور با توجه به رشد نرخ تورم و گرانی محصول نهایی با عدم استقبال مردم روبرو شده است.

شبکه مخابراتی ایران که از خطوط مسی در بستر معابر شهری و روستایی تشکیل شده است با بیش از یک قرن قدمت، اکنون کارایی خود را از دست داده و قادر به پشتیبانی از خدمات نوین ارتباطی نیست.

شرکت مخابرات ایران از پارسال تاکنون به منظور ارتقای دسترسی مردم به خدمات نوین ارتباطی، طرح تعویض خطوط مسی شبکه مخابرات با فیبر نوری را به اجرا گذاشته که هم اینک عملیات عمرانی آن در تمام ۳۱ استان کشور در حال اجرا است. محمد جعفرپورمدیرعامل شرکت مخابرات ایران در تشریح ابعاد این پروژه ملی می گوید: اکنون بالغ بر ۵۰ هزار نفر از کارکنان این شرکت درگیر اجرای این طرح عظیم ملی هستند.اجرای فیبر نوری، می تواند هم در اشتغالزایی و هم در افزایش سرعت و کیفیت اینترنت نقش ویژه ای ایفا کند.

وی می‌افزاید: بر اساس برآورد اولیه، اجرای این طرح بالغ بر ۵ میلیارد دلار هزینه دارد و به همین دلیل، یکی از بزرگترین پروژه‌های عمرانی ایران محسوب می‌شود.

به گفته مدیرعامل شرکت مخابرات ایران، تاکنون برای ۷ میلیون اتصال به شبکه فیبرنوری ظرفیت در استان‌های مختلف ایجاد شده است ولی حداکثر ۷درصد این رقم به شبکه متصل شده اند.

جعفرپور می‌گوید: در قالب این طرح تمامی مشترکان شرکت مخابرات صرف نظر از اینکه سرویس دیتای اینترنتی بخواهند یا نه، به شبکه فیبر نوری متصل خواهند شد و عملا بازاریابی برای متقاضیان فیبر نوری، از چرخه حذف می شود. همچنین به مشترکانی که خدمات دیتا نخواهند، یک مودم ارزان قیمت داده می‌شود که قابلیت اتصال به تلفن‌های آنالوگ را دارد. این مشترکان در صورت احساس نیاز، می‌توانند بعدا درخواست فیبر نوری بدهند تا به سرعت برای آنها متصل شود.

 

مزایای فیبر نوری

مدیرعامل شرکت مخابرات ایران معتقد است: شبکه فیبر نوری سرعت انتقال دیتای مخابراتی را تا ۱۰۰ برابر فعلی افزایش خواهد داد و موجب رضایتمندی مشترکان از ارتباطات اینترنتی و مخابراتی خواهد شد. همچنین تکنولوژی فیبر نوری سبب کاهش مصرف برق در ارتباطات مخابراتی می شود، این امر به کاهش  ناترازی انرژی در کشور کمک شایانی خواهد کرد.

از طرف دیگر، همه تجهیزات مورد نیاز پروژه فیبر نوری در مخابرات، بومی خواهد بود به این ترتیب در حوزه تولید کابل‌های فیبر نوری، تجهیزات شبکه، مودم و …، اشتغالزایی بالایی ایجاد می شود.

جعفرپور می‌افزاید: در حال حاضر این امکان وجود دارد که موازنه ترافیک دیتای موبایل و ثابت که در گذشته با توسعه شبکه موبایل انجام می شد، به‌نفع شبکه ثابت برگردانیم و حداقل ترافیک میان موبایل و شبکه ثابت را ۵۰-۵۰ را کنیم. این مساله بستگی به استقبال مردم از خدمات مبتنی بر شبکه فیبر نوری دارد. 

از سوی دیگر، ترافیک ۵۰-۵۰ میان موبایل و شبکه ثابت تاثیر مطلوبی در پیشرفت صنایع کشور خواهد داشت زیرا هر ۱۰ درصد افزایش ضریب نفوذ شبکه ثابت می‌تواند تاثیر مستقیمی بر رشد اقتصادی داشته باشد و حدود یک تا دو دهم درصد رشد اقتصادی کشور را افزایش دهد.

جعفرپور با اشاره به نقش بی‌بدیل زیرساخت‌های ارتباطی در رونق اقتصادی می‌گوید: بیش از ۷۵ درصد تجهیزات مورد استفاده در پروژه‌های ارتباطی و فیبر نوری کشور، حاصل توانمندی نخبگان و تولید داخل است که این امر نشاندهنده ناکامی تحریم‌ها در متوقف ساختن قطار توسعه صنعت ICT است.

  

نقش نرخ تورم در استقبال از فیبرنوری

 با وجود تلاش شرکت مخابرات ایران برای تکمیل زیرساخت ها و اتصال خطوط فیبرنوری در استان‌های مختلف، اما استقبال از خدمات این شبکه در حد انتظار نیست.

برخی معتقدند هزینه استفاده از خدمات این شبکه نسبت به ترافیک موبایل بسیار بالاست و به همین دلیل برای کاربران (به ویژه فعالان صنعتی) استفاده از خدمات فیبر نوری به صرفه نیست.

حمید فتاحی معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی می‌گوید: افزایش هزینه‌های زیرساختی و تجهیزات سمت کاربر نظیر مودم، اتصال به این بستر را تا حدی دشوار کرده است. اگرچه منابع صندوق توسعه شبکه فیبر نوری بخشی از این هزینه‌ها را پوشش می‌دهد، اما از اپراتورها خواسته‌ایم با ارائه بسته‌ها و طرح‌های پیشنهادی از جمله مدل‌های تقسیطی، شرایط دسترسی و بهره‌مندی مردم را تسهیل کنند.

به گزارش ایرنا، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی می‌افزاید: در شرایطی که جریان تولید محتوا شتاب گرفته، آموزش‌های مجازی بخش جدایی‌ناپذیر زندگی شده و بهره‌برداری از فناوری‌های نوظهور نظیر هوش مصنوعی فراگیر شده است، زیرساخت‌های سنتی نظیرADSL پاسخگوی این حجم از پهنای باند نیستند. بنابراین فارغ از همه مباحث، توسعه فیبر نوری و رساندن اتصال پرسرعت به خانه و کسب‌وکار مردم برای کشور ضروری است.

 

 عدم همکاری شهرداری با اجرای فیبر نوری

فتاحی با تاکید بر اینکه عدم همراهی و عمل نکردن برخی شهرداری‌ها به تکالیف قانونی، موجب عقب‌ماندگی پروژه از زمانبندی شده است، می گوید: صدور مجوزهای حفاری از سوی مدیریت شهری پایه و اساس پیشبرد طرح ملی فیبر نوری است .

در کلانشهرها و مراکزی که شهرداری‌ها تعامل و همکاری سازنده‌ای داشتند، پروژه مطابق برنامه‌ریزی به بهترین شکل پیش‌رفته و در مقابل، عدم همراهی برخی شهرداری‌ها، عقب‌ماندگی پروژه را به دنبال داشته ‌است. به گفته وی، سال گذشته جلساتی با حضور وزیر وقت ارتباطات و شهردار تهران برگزار شد که به توافقات بسیار خوبی در حوزه ساماندهی دکل‌ها و تجهیزات ارتباطی مستقر در اماکن متعلق به شهرداری انجامید؛ با این حال، در حال حاضر در موضوع صدور مجوزهای حفاری با چالش‌هایی مواجه هستیم که در این راستا مقرر شد در آینده‌ای بسیار نزدیک، جلسه‌ای مشترک با حضور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، استاندار تهران و شهردار تهران تشکیل شود.

رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با اشاره به اختلاف‌نظر پیرامون تعرفه‌های حفاری می‌گوید: تعرفه‌های شهرداری مبتنی بر مصوبات شورای اسلامی شهر و دربرگیرنده ارقام قابل توجهی است، اما قانون به‌صراحت تکلیف کرده است که در اجرای پروژه فیبر نوری، شهرداری‌ها باید از تعرفه‌های مصوب کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات تبعیت کنند.

فتاحی می‌افزاید: شهرداری‌ها برای تحقق اهدافی نظیر شهر هوشمند، پایش تصویری، دوربین‌ها و سنسورهای شهری نیازمند شبکه ارتباطی اختصاصی هستند و ما نیز به اپراتورها ابلاغ کرده‌ایم در برطرف کردن این نیازها با مدیریت شهری همکاری کامل داشته باشند؛ اما اینکه شهرداری راساً اقدام به توسعه شبکه با هدف ارائه سرویس و خدمات‌دهی به سایر اپراتورهای ارتباطی یا فعالیت فراتر از محدوده اختیارات خود کند، طبق قانون و مصوبات کمیسیون تنظیم مقررات کاملا ممنوع و غیرقانونی است و امکان وقوع ندارد.

 با این وصف، به نظر می‌رسد با توجه به رشد نرخ تورم و عدم همکاری شهرداری‌ها با این طرح، تکمیل طرح تعویض خطوط مسی  مخابراتی با فیبرنوری به طول می انجامد و هزینه تمام شده آن بسیار بالاتر از پیش‌بینی‌های اولیه خواهد شد.

این مساله موجب خواهدشد استفاده از خدمات فیبر نوری برای مصرف‌کنندگان پرهزینه‌تر شده و استقبال از آن کاهش یابد.