واکنش تند ترامپ به افول قدرت و کاهش محبوبیت؛ هر چه ضعیف‌تر، خطرناک‌تر!

به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از گاردین، هنگام ورود به ساختمان سازمان ملل در نیویورک، رئیس‌ جمهوری آمریکا با پرسش‌های کیتلان کالینز، مجری شبکه سی‌ان‌ان، مواجه شد؛ شبکه‌ای که ترامپ پیش‌تر ورود آن به کاخ سفید را ممنوع کرده، اما حکمی قضایی علیه او صادر شده بود. این سیاستمدار ۸۰ ساله با تندی گفت: «تعجب می‌کنم که سی‌ان‌ان اینجا حضور دارد و اخبار مرا پوشش می‌دهد. شما نباید اینجا باشید.»

این واکنش تند یادآور آن بود که حتی ترامپ — کسی که اختیارات اجرایی را گسترش داده و بر افکار عمومی کشور مسلط شده است — با اموری خارج از کنترل خود مواجه است. در واقع، بیست ماه پس از آغاز دومین دوره ریاست‌ جمهوری‌، شکافی فزاینده میان تصور او از شکست‌ناپذیری خویش و واقعیتِ افولِ نفوذش پدید آمده است.

دادگاه‌های فدرال در حال مهار کردن او هستند. جمهوری‌خواهان کنگره از خط‌مشی تعیین‌شده فاصله می‌گیرند. ارقام نظرسنجی‌ها به پایین‌ترین حد تاریخی خود سقوط کرده‌اند؛ افتی که ناشی از تورم پایدار، افزایش هزینه‌های سوخت و جنگی در ایران است که روزبه‌روز محبوبیت خود را بیشتر از دست می‌دهد. برای نخستین بار پس از آن بازگشت سیاسی غیرمنتظره، هاله اقتدار ترامپ رو به رنگ باختن است.

ریک ویلسون، استراتژیست باسابقه جمهوری‌خواه، پیش‌بینی کرد: «این آغازِ پایان است. این دورانِ افول است. با وجود تمام قدرت‌نمایی‌ها و قانون‌شکنی‌هایش، کشور اکنون چشم‌انداز مثبتی ندارد. در حقیقت، فضای منفی و بدبینی در میان رأی‌دهندگان به سطحی رسیده که از زمان جیمی کارتر بی‌سابقه بوده است.»

اعتمادبه‌نفس ترامپ هرگز متزلزل نمی‌شود. او پیش از پیروزی در انتخابات ۲۰۲۴، با چهار پرونده کیفری و دو تلاش برای ترور روبرو شده بود. او همواره با این شعار ذهنی پیش رفته که «در نهایت همه چیز درست خواهد شد»، در حالی که هوادارانش کلاه‌هایی بر سر دارند که روی آن نوشته شده: «ترامپ در مورد همه چیز حق داشت.»

با این حال، او ماه دشواری را پشت سر گذاشته است؛ فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) در موضوع نرخ بهره در برابر او ایستادگی کرد. دیوان عالی تلاش دولت برای اعمال محدودیت‌های جدید بر آرای پستی در انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر را متوقف کرد. یک قاضی مانع از افزودن نام او به ساختمان «مرکز کندی» شد و او را بر آن داشت تا این مجموعه ملی هنری را به تخریب تهدید کند؛ قاضی دیگری هم ممنوعیت ورود سه رسانه خبری به محوطه کاخ سفید را لغو کرد و به دولت دستور داد تا دسترسی آنها را «فوراً بازگرداند و احیا کند».

اکنون حتی پایگاه قدرت قابل‌اعتماد ترامپ، یعنی حزب جمهوری‌خواه، به دلیل نگرانی از اینکه او باعث از دست رفتن کرسی‌هایشان در ماه نوامبر شود، دچار شکاف شده است. در فلوریدا، ایالت محل سکونت او، بایرون دونالدز نامزد فرمانداری، بی‌سروصدا بیشترِ ارجاعات به ترامپ را از وبسایت انتخاباتی خود حذف کرد؛ همزمان، ماریا الویریا سالازار، نماینده کنگره، تبلیغاتب انتخاباتی‌ پخش کرد که در آن آشکارا اعلام شده بود اقدامات فدرال برای اجرای قوانین مهاجرتی «از حد گذشته» است و تأکید می‌کرد که رأی‌دهندگان لاتین‌تبار «احساس می‌کنند به آنها خیانت شده است».

ویلسون، از بنیانگذاران «پروژه لینکلن» (گروهی مخالف ترامپ)، نوعی ذهنیت گله‌ای در میان جمهوری‌خواهان کنگره می‌بیند و حال‌وهوای کنونی را به مستندهای حیات‌وحش تشبیه می‌کند. او گفت: «این وضعیت به روایتگری با صدای دیوید اتنبرو نیاز دارد. درست مثل غزال‌هایی است که در دشت‌های ساوانا پرسه می‌زنند. آنها حالا دارند هوا را بو می‌کشند و بویی حس می‌کنند. می‌دانند که یک شکارچی در کمین است، اما هنوز نمی‌دانند چه واکنشی نشان دهند. آنچه متوجه نشده‌اند این است که آن شکارچی تمام‌مدت در میان خودشان بوده است. آن عامل خطری که اکنون با آن روبرو هستند، خودِ ترامپ است.»

نزدیک به یک دهه، جمهوری‌خواهانِ صاحب‌منصب، از ترسِ پیدا شدن رقیب در انتخابات درون‌حزبی یا انتشار پستی تند و گزنده علیه آنها در شبکه اجتماعی تروث سوشال رویکردی توأم با تسلیم در پیش گرفته بودند. اما با نزدیک شدن به انتخابات و در حالی که سرنوشت کنترل کنگره در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، غریزه بقا به سرعت جایگزین وفاداری به رئیس‌ جمهوری می‌شود.

ویلسون گفت: «اکنون کار به جایی رسیده که آن جادوی سابق دیگر اثر نمی‌کند. هیچ سود سیاسی‌ در حمایت از رئیس‌جمهوری نیست که در برخی نظرسنجی‌ها محبوبیتش به ۲۹ درصد رسیده، مسئول جنگی فاجعه‌بار بوده و در نهایت باعث افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی شده است؛ همه این‌ها مواردی است که نمی‌توان با ترفندهای تبلیغاتی توجیه کرد یا تغییر داد. رأی‌دهندگان اکنون کاملاً متوجه این مسائل شده‌اند. آنها جنگ، قیمت بنزین و قیمت مواد غذایی را به ترامپ ربط می‌دهند.»

ویلسون استدلال می‌کند که این یک دور باطل ایجاد می‌کند. «هر چه او بیشتر به یک دردسر تبدیل شود، بیشتر از خود واکنش نشان می‌دهد. هر چه بیشتر از مردم وفاداری بخواهد، آن را دریافت نمی‌کند.»

ترامپ که با کاهش اقتدار و چشم‌انداز اقتصادی خصمانه روبرو شده، به کتاب راهنمای مورد اعتماد خود بازگشته است: نمایش‌های نمایشی، انتخاب دعواهای فرهنگی و خشم علیه مطبوعات. تصمیم اخیر او برای ممنوعیت رسانه‌های خبری CNN، MS Now و Politico از محوطه کاخ سفید پس از پوشش انتقادی، توسط منتقدان نه به عنوان نمایش قدرت، بلکه نشانه‌ای از ناامیدی عمیق تلقی شد.

با این حال، روند تحولات برای ترامپ رو به وخامت است. اگر دموکرات‌ها کنترل مجلس نمایندگان را به دست گیرند، قصد دارند تحقیقاتی را درباره سوءاستفاده احتمالی او از مقامش برای ثروتمند کردن خانواده، اعطای امتیاز به هواداران، تضعیف ساختار دولت فدرال و اجرای پروژه‌های عمرانی پرهزینه آغاز کنند. در همین حال، کانون توجه عمومی به‌طور اجتناب‌ناپذیری به سمت رقابت‌های انتخاباتی ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ و مسئله جانشینی معطوف خواهد شد.

بیل گالستون، از پژوهشگران ارشد اندیشکده بروکینگز در واشنگتن، معتقد است که تغییر اجتناب‌ناپذیر تمرکز به سمت نامزدهای احتمالی – همچون معاون رئیس‌جمهور جی.دی. ونس یا وزیر امور خارجه مارکو روبیو – موجب بروز تنش خواهد شد.

آلن لیختمن، نویسنده کتاب جدید «رؤسای جمهور بزرگ آمریکا: دوازده نفری که ملت را دگرگون کردند»، این پدیده را «نفرین دوره دوم» می‌نامد. او خاطرنشان می‌کند: «دوره‌های دوم برای رؤسای جمهور به‌طرز چشمگیری دشوار بوده‌اند.»

لیختمن، استاد تاریخ در دانشگاه امریکن در واشنگتن، معتقد است که دو عامل محرک ترامپ هستند: پول و شهرت. او می‌گوید: «او نمی‌تواند تحمل کند که کانون توجه نباشد و این خطرناک است. من اهمیت چندانی به حملات لفظی تند او نمی‌دهم؛ فکر نمی‌کنم این کار کمکی به او بکند. اما چه کسی می‌داند چه کارهای دیوانه‌واری ممکن است انجام دهد تا دوباره توجه‌ها را به خود جلب کند؟ و این موضوع هراس‌انگیز است. هرگز قدرت رئیس‌ جمهوری را دست‌کم نگیرید. صرف اینکه جمهوری‌خواهان از او انتقاد می‌کنند، محبوبیتش در نظرسنجی‌ها پایین است و چشم‌انداز جمهوری‌خواهان تیره و تار به نظر می‌رسد، به این معنا نیست که او قدرت عظیمی ندارد؛ و قطعاً او کاملاً مشتاق است که از این قدرت بدون هیچ قید و بندی استفاده کند. او نه به دادگاه‌ها اهمیت می‌دهد نه به کنگره.»

از این منظر، آخرین پناهگاه ترامپ، استفاده بی‌قید و بند از اختیارات اجرایی، بهره‌گیری از وزارت دادگستریِ سیاسی‌شده و استفاده گسترده از قدرت عفو ریاست‌جمهوری خواهد بود. او که در دو سال پایانی چیزی برای از دست دادن ندارد، ممکن است با تمام قوا و بی‌محابا دست به اقدام بزند.

چارلی سایکس، نویسنده و مجری محافظه‌کار، می‌گوید: «دونالد ترامپ بیش از هر چیز از بی‌اهمیت شدن و به حاشیه رفتن هراس دارد و تا زمانی که بتواند، علیه آن خواهد جنگید. تصور اینکه او بی‌سروصدا صحنه را ترک خواهد کرد، بسیار ساده‌لوحانه است. ما به سمت تقابلی پیش می‌رویم میان رئیس‌جمهوری در پایان دوره (که اصطلاحاً اردک لنگ نامیده می‌شود) و هیچ احترامی برای هنجارهای قانون اساسی قائل نیست و اپوزیسیونی که ممکن است قدرت پاسخگو کردن او را داشته باشد. پارادوکس ماجرا اینجاست که هر چه او ضعیف‌تر شود، خطرناک‌تر می‌شود.»