به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر،  مسکن و اجاره‌خانه امروز به یکی از بزرگ‌ترین کابوس‌های معیشتی کارگران تبدیل شده است؛ جایی که طبق آمارهای رسمی بیش از ۵۰ تا ۶۰ درصد حقوق کارگران صرف اجاره‌بها می‌شود و همین موضوع زندگی میلیون‌ها خانوار کارگری را تحت فشار قرار داده است. با اینکه در قانون اساسی ایران […]

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر،  مسکن و اجاره‌خانه امروز به یکی از بزرگ‌ترین کابوس‌های معیشتی کارگران تبدیل شده است؛ جایی که طبق آمارهای رسمی بیش از ۵۰ تا ۶۰ درصد حقوق کارگران صرف اجاره‌بها می‌شود و همین موضوع زندگی میلیون‌ها خانوار کارگری را تحت فشار قرار داده است. با اینکه در قانون اساسی ایران داشتن مسکن، حق هر فرد و خانواده عنوان شده و دولت‌ها موظف به تأمین آن هستند، اما واقعیت بازار نشان می‌دهد که اجاره‌خانه همچنان بخش عمده حقوق کارگران را می‌بلعد و بسیاری از آنها را به سمت حاشیه‌نشینی و حذف سایر هزینه‌های ضروری زندگی سوق داده است.

طبق آخرین گزارش‌ها، حدود ۳۰ درصد از کل هزینه‌های زندگی در کلان‌شهرها به مسکن اختصاص دارد و در این میان، بین ۵۰ تا ۶۰ درصد درآمد ماهانه کارگران تنها صرف پرداخت اجاره‌خانه و هزینه‌های مربوط به مسکن می‌شود.

بحران مسکن و حقوق کارگران؛ نیمی از درآمد ماهانه خرج اجاره‌خانه می‌شود

بحران مسکن و حقوق کارگران؛ نیمی از درآمد ماهانه خرج اجاره‌خانه می‌شود

بحران مسکن و حقوق کارگران؛ نیمی از درآمد ماهانه خرج اجاره‌خانه می‌شود

مسکن یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خانوارهای کارگری در ایران است؛ موضوعی که طبق آمار رسمی بیش از ۵۰ درصد از دریافتی کارگران را به خود اختصاص می‌دهد. این در حالی است که در قانون اساسی، برخورداری از مسکن به‌عنوان حق مسلم هر فرد و خانواده ایرانی شناخته شده و طبق اصل ۳۱ قانون اساسی، دولت‌ها موظف هستند برای تأمین این نیاز حیاتی به‌ویژه برای کارگران و روستاییان اقدامات جدی انجام دهند.

در همین راستا، دولت و وزارت کار امسال طرحی ویژه برای ساخت مسکن کارگری را در دستور کار قرار داده‌اند و قرار است با استفاده از ظرفیت تعاونی‌های مسکن، مسیر خانه‌دار شدن کارگران هموارتر شود.


ظرفیت تعاونی‌ها و طرح‌های ملی برای مسکن کارگران

طبق آمار، هم‌اکنون بیش از ۱۰ هزار و ۵۰۰ تعاونی مسکن در کشور فعال هستند که بستر لازم برای خانه‌دار شدن کارگران و اقشار مختلف را فراهم می‌کنند. در سال‌های اخیر نیز هم‌زمان با اجرای طرح نهضت ملی مسکن، موضوع ساخت مسکن کارگری در شهرک‌های صنعتی مطرح و در دستور کار دولت قرار گرفت. حتی در دولت گذشته، برنامه ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال کلید خورد که بخشی از آن به کارگران اختصاص داشت.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز اخیراً از تخصیص زمین‌های اطراف شهرک‌های صنعتی برای اجرای پروژه‌های مسکن کارگری خبر داده است. این اقدام می‌تواند گام مهمی برای کاهش فشار اجاره‌خانه بر دوش کارگران و تحقق شعار تأمین مسکن ارزان برای کارگران باشد.


آمارهای نگران‌کننده از هزینه مسکن در سبد معیشت کارگران

گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد که ۳۰ درصد هزینه‌های زندگی در کلان‌شهرها مربوط به مسکن است. با این حال برای کارگران، این عدد بسیار سنگین‌تر است و حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد درآمد ماهانه کارگران صرف اجاره‌بها یا بازپرداخت وام‌های مسکن می‌شود.

به گفته محمدرضا تاجیک، نماینده کارگران در شورای عالی کار، هزینه‌های مسکن در سال‌های اخیر به‌طرز چشمگیری افزایش یافته و اکنون بزرگ‌ترین سهم در سبد معیشت کارگران را دارد. او تأکید کرده است: «وقتی بیش از نیمی از حقوق کارگران صرف اجاره‌خانه می‌شود، ناچار بخش زیادی از هزینه‌های ضروری مثل خوراک، بهداشت و درمان حذف می‌شود و بسیاری از کارگران به حاشیه‌نشینی روی می‌آورند.»


آیین‌نامه ماده ۱۴۹ و تکلیف کارفرمایان برای ساخت مسکن کارگری

با ابلاغ آیین‌نامه ماده ۱۴۹ قانون کار، زمینه برای تأمین مسکن ارزان کارگری فراهم شده است. طبق این اصل، کارفرمایان موظف هستند در جوار کارگاه‌ها و کارخانه‌ها، خانه‌های سازمانی برای کارگران بسازند یا زمین‌های در اختیار خود را برای این هدف اختصاص دهند.

همچنین سال گذشته تفاهم‌نامه‌ای میان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با بانک توسعه تعاون منعقد شد که بر اساس آن، ۲۰ هزار میلیارد ریال اعتبار برای احداث مسکن کارگری در قالب تعاونی‌ها تخصیص یافت.


چرا تعاونی‌های مسکن بهترین راهکار هستند؟

کارشناسان معتقدند یکی از مؤثرترین راه‌ها برای خانه‌دار شدن کارگران، احیای تعاونی‌های مسکن است. در تعاونی‌ها نگاه سودآوری وجود ندارد و ساخت‌وساز با قیمت تمام‌شده و کیفیت قابل قبول انجام می‌شود. به همین دلیل تقویت تعاونی‌ها و واگذاری زمین ارزان‌قیمت می‌تواند بخشی از بحران مسکن کارگران را برطرف کند.


امروز بخش بزرگی از حقوق کارگران در چاه بی‌انتهای اجاره‌خانه فرو می‌رود و این موضوع یکی از جدی‌ترین بحران‌های معیشتی جامعه کارگری است. هرچند دولت با طرح‌هایی مثل نهضت ملی مسکن و مسکن کارگری تلاش دارد تا راهی برای خانه‌دار شدن کارگران باز کند، اما تا زمانی که هزینه‌های سرسام‌آور اجاره‌بها کنترل نشود و تعاونی‌های مسکن فعال‌تر نشوند، این مشکل همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند.

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

 

+

زیرنویس را در شبکه‌های اجتماعی همراهتان داشته باشید