پاداش عجولانه در پرونده پُرابهام؛ ۲٫۵ میلیارد تومان برای سرپوش گذاشتن روی اشتباه چه کسی است؟!

ماجرا از جایی شروع شد که فاطمه محیطی‌زاده در رقابت هفتگانه بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ ناگویا، پس از پشت سر گذاشتن شش ماده و کسب ۴۹۲۵ امتیاز، در رده دوم قرار داشت و تنها یک ماده تا پایان رقابت فاصله داشت. اما نتیجه او به دلیل مسئله مربوط به کفش مورد استفاده در پرش طول باطل شد و ورزشکار ایران از جدول رقابت‌ها کنار رفت.

این اتفاق از سوی منابع خبری و همچنین فدراسیون دوومیدانی تأیید شده و فدراسیون بعد از آن نسبت به تصمیمِ برگزارکنندگان اعتراض کرده است.

اما حالا مسئله فقط یک مدال از دست‌رفته نیست. سوال بزرگ‌تر این است که چطور یک ورزشکار ملی‌پوش می‌تواند تا گام پایانی یک رقابت بین‌المللی پیش برود و تازه بعد از مسابقه مشخص شود تجهیزات او با مقررات آن ماده همخوانی نداشته است؟

کفش را چه کسی باید کنترل می‌کرد؟

اینجا دقیقا همان نقطه‌ای است که مسئولان دوومیدانی باید به جای کلی‌گویی، پاسخ روشن بدهند. فدراسیون دوومیدانی در واکنش خود اعلام کرده کفش مورد استفاده محیطی‌زاده پیش از مسابقه در فرآیند بازرسی تجهیزات ارائه و تایید گرفته بود و بر همین اساس نسبت به تصمیم نهایی اعتراض کرده است. اما از سوی دیگر، رضا شجیع، رئیس مرکز نظارت بر تیم‌های ملی کمیته ملی المپیک، مسئولیت کنترل تخصصی تجهیزات پیش از مسابقه را متوجه فدراسیون و کادر فنی دانسته است.

خب، بالاخره کدام روایت درست است؟ اگر کفش پیش از مسابقه بررسی و تایید شده، چه کسی آن را تایید کرده و مستند این تایید کجاست؟ اگر کفش تایید نشده، چرا ورزشکار با آن وارد رقابت شده است؟ و اگر اساسا تشخیص قانونی بودن کفش بر عهده کادر فنی بوده، چرا هیچ‌کس پیش از شروع مسابقه جلوی این اتفاق را نگرفت؟

این‌ها سوال‌های پیچیده‌ای نیستند. اتفاقا پاسخ‌شان باید بسیار ساده باشد.

فاطمه نباید قربانی یک اشتباه مدیریتی شود

هیچ‌کس نمی‌تواند زحمات فاطمه محیطی‌زاده را زیر سوال ببرد. او شش ماده را پشت سر گذاشته و در شرایطی قرار گرفته بود که می‌توانست برای دوومیدانی ایران یک نتیجه تاریخی رقم بزند. اگر اشتباهی در انتخاب، کنترل یا تایید کفش رخ داده باشد، نباید هزینه آن را صرفا ورزشکار بدهد.

اما حمایت از ورزشکار با بستن پرونده مسئولیت مدیران فرق دارد. اتفاقا اگر مسئولان واقعا معتقدند محیطی‌زاده قربانی یک خطای فنی یا نظارتی شده، باید بیش از هر کس دیگری دنبال پیدا کردن عامل آن خطا باشند. چون فردا ممکن است نوبت ورزشکار دیگری باشد.

اعتراض بعد از اتفاق؛ چرا قبل از مسابقه نه؟

فدراسیون پس از دیسکالیفه‌شدن محیطی‌زاده اعتراض خود را مطرح کرده و خواستار بررسی روند بازرسی تجهیزات شده است. این حق فدراسیون است و اگر در فرآیند کنترل مسابقات اشتباهی رخ داده باشد، باید پیگیری شود. اما یک سوال ساده باقی می‌ماند: چرا چنین بررسی‌ای باید بعد از حذف ورزشکار آغاز شود؟

در ورزش حرفه‌ای، بخش مهمی از وظیفه کادر فنی و مدیران دقیقا همین است که قبل از مسابقه سراغ جزئیاتی بروند که ممکن است چند ساعت بعد سرنوشت ورزشکار را تغییر دهد. قانون اگر روشن است، باید قبل از مسابقه اجرا شود، اگر قانون مبهم بوده، باید قبل از مسابقه درباره آن استعلام شود، و اگر تجهیزات بررسی شده، باید مشخص باشد چه فردی و بر چه مبنایی آن را تایید کرده است.

و ناگهان ۲٫۵ میلیارد تومان!

حالا می‌رسیم به بخش عجیب دیگر ماجرا. در فاصله کوتاهی پس از این اتفاق، کمیته ملی المپیک اعلام کرد مبلغ ۲٫۵ میلیارد تومان به‌عنوان پاداش برای محیطی‌زاده در نظر گرفته شده است. کمیته تاکید کرده این تصمیم به پاس تلاش ورزشکار گرفته شده و ارزش عملکرد او حتی با ثبت نشدن نتیجه نهایی در جدول مسابقات محفوظ است!

بیشتر بخوانید: جبران یک اتفاق تلخ برای دختر دونده ایران با پاداش ۲٫۵ میلیاردی!

احترام به تلاش یک ورزشکار کاملا قابل درک است. اما سرعت این تصمیم، آن هم پیش از روشن شدن ابعاد پرونده، سوال‌برانگیز نیست؟ وقتی هنوز مشخص نیست چه کسی باید درباره کفش پاسخگو باشد، وقتی یک طرف می‌گوید کفش پیش از مسابقه تایید شده و طرف دیگر بر مسئولیت کنترل فنی تاکید می‌کند، چرا نخستین تصمیم مدیریتی باید پرداخت یک پاداش سنگین باشد؟

پاداش عجولانه، سوال‌های تازه

بدون آن که بخواهیم اتهامی را متوجه ورزشکار یا مسئولان کنیم، یک فرضیه هم وجود دارد که نمی‌توان نادیده‌اش گرفت؛ آیا ممکن است پیش از مسابقه درباره وضعیت کفش اطلاع یا هشداری وجود داشته و با این حال، تصمیم دیگری گرفته شده باشد؟ اگر چنین چیزی وجود نداشته، بسیار خوب؛ مسئولان خیلی ساده می‌توانند با انتشار مستندات، این ابهام را برطرف کنند.

اما اگر مشخص شود کسی از غیرمجاز بودن کفش اطلاع داشته و با این حال اجازه داده ورزشکار با همان کفش مسابقه بدهد، آن وقت داستان از یک اشتباه ساده فنی فراتر می‌رود و باید درباره مسئولیت همه افراد دخیل توضیح داده شود.

تاکید می‌کنیم که در حال حاضر سندی که نشان دهد محیطی‌زاده از غیرمجاز بودن کفش اطلاع داشته، منتشر نشده است و نمی‌توان چنین ادعایی را واقعیت تلقی کرد. اما دقیقا به همین دلیل است که مسئولان باید درباره روند انتخاب، بررسی و تایید کفش شفاف‌سازی کنند.

حتی این سوال هم باید پاسخ داشته باشد که پاداش ۲٫۵ میلیاردی دقیقا بر چه مبنایی تعیین شده است. اگر این پاداش صرفا برای تقدیر از تلاش ورزشکار است، سازِ کار تعیین رقم آن چیست؟ اگر جبران یک اتفاق تلخ است، چرا پیش از روشن شدن مسئولیت‌ها؟ و اگر هیچ ارتباطی با حاشیه‌های پرونده ندارد، چرا این تصمیم با چنین سرعتی گرفته شد؟

پاداش ۲٫۵ میلیاردی جای پاسخگویی را نمی‌گیرد

مسئله این گزارش مخالفت با پاداش دادن به فاطمه محیطی‌زاده نیست. اتفاقا ورزشکاری که برای ایران تلاش کرده باید مورد حمایت قرار بگیرد. مسئله این است که حمایت از ورزشکار نباید جای پاسخگویی مدیران را بگیرد.

اگر فدراسیون در کنترل تجهیزات کوتاهی کرده، باید مشخص شود چه کسی مسئول بوده است. اگر کادر فنی اشتباه کرده، باید توضیح داده شود. اگر بازرسی مسابقات اشتباه کرده، فدراسیون باید مستنداتش را ارائه کند. و اگر هیچ‌کدام از این‌ها رخ نداده و تصمیم داوران کاملا مطابق مقررات بوده، باز هم باید برای افکار عمومی توضیح داده شود که چرا چنین خطایی پیش از مسابقه شناسایی نشد.

فاطمه پاداش می‌خواهد، اما ورزش ایران پاسخ هم می‌خواهد

ممکن است ۲٫۵ میلیارد تومان بتواند بخشی از تلخی این اتفاق را برای یک ورزشکار کم کند، اما هیچ مبلغی نمی‌تواند مدالی را که از دست رفته برگرداند. آن‌چه حالا باقی مانده، چند سوال ساده اما جدی است:

• چه کسی کفش را انتخاب کرد؟
• چه کسی آن را کنترل کرد؟
• آیا پیش از مسابقه تایید شده بود؟
• اگر تایید شده بود، چرا بعدا غیرمجاز تشخیص داده شد؟ اگر تایید نشده بود، چرا اجازه استفاده از آن داده شد؟
• و مهم‌تر از همه: چرا پیش از روشن شدن این ابهامات پاداش ۲٫۵ میلیاردی تعیین شد؟

فاطمه محیطی‌زاده نباید قربانی این اختلاف روایت‌ها شود. اما ورزش ایران هم نباید با یک پاداش، از کنار سوال‌های اصلی عبور کند. ۲٫۵ میلیارد تومان شاید مرهم یک ورزشکار باشد، اما پاسخگوی یک سیستم نظارتی نیست.

در همین ارتباط: فاطمه محیطی‌زاده و کفش غیرمجاز؛ چه کسی مقصر است؟/ اعتراض بی‌دلیل فدراسیون ایران، وقتی قانون شفاف است!