شجیع: حلقه گمشده ورزش ایران، نظارت علمی است

به گزارش خبرگزاری زیرنویس؛ رضا شجیع رئیس مرکز نظارت بر تیم‌های ملی کمیته ملی المپیک در نشست با اعضای کارگروه ورزش حزب مؤتلفه اسلامی، ضمن تشریح روند آماده‌سازی کاروان ایران برای بازی‌های آسیایی ناگویا، بر ضرورت استقرار نظام نظارت علمی، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، اجرای آمایش سرزمینی و اصلاح نظام ارزیابی عملکرد در ورزش قهرمانی تأکید کرد.

در ابتدای این نشست، محمدرضا تهرانی، رئیس کارگروه ورزش حزب مؤتلفه اسلامی، ضمن تبریک قهرمانی نوجوانان والیبال ایران در رقابت‌های جهانی خاطرنشان کرد: این سؤال وجود دارد که چگونه تیم‌های پایه والیبال ایران می‌توانند به سکوی جهانی برسند، اما فوتبال با وجود برخورداری از منابع و هزینه‌های به‌مراتب بیشتر، حتی در سطح آسیا با چالش نتیجه‌گیری مواجه است؟ به نظر می‌رسد فوتبال می‌تواند از تجربه مدیریتی و فنی والیبال و برخی دیگر از رشته‌های موفق ورزش ایران درس بگیرد.

وی همچنین با اشاره به اهمیت بازی‌های آسیایی، بر ضرورت برنامه‌ریزی دقیق برای حضور کاروان ایران در این رویداد تأکید کرد.

در ادامه نشست، اعضای کارگروه ورزش دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود را درباره موضوعاتی از جمله نحوه استقرار تیم‌ها و ورزشکاران در محل بازی‌های آسیایی، ضرورت ارزیابی دقیق عملکرد کاروان پس از بازی‌ها، تفاوت احتمالی میان ارزیابی فدراسیون‌ها و کمیته ملی المپیک از عملکرد رشته‌ها، کیفیت و کمیت کاروان اعزامی، وضعیت سند آمایش سرزمینی ورزش و برخی مسائل مدیریتی ورزش کشور مطرح کردند.

رضا شجیع در پاسخ به پرسش‌های مطرح‌شده، با اشاره به آخرین وضعیت سند آمایش سرزمینی ورزش اظهار داشت: سند آمایش سرزمینی ورزش پس از طی فرایندهای کارشناسی، در کمیسیون تخصصی شورای عالی آمایش سرزمین تصویب و نهایی شده و به‌زودی برای تصویب نهایی در صحن شورای عالی آمایش سرزمین مطرح خواهد شد.

وی این اتفاق را نقطه عطفی در نظام برنامه‌ریزی ورزش کشور دانست و افزود: با تصویب نهایی این سند، برای نخستین‌بار در تاریخ ورزش کشور، فرایند تخصیص منابع و بودجه ورزش بر روی ریل برنامه قرار خواهد گرفت. به این معنا که توزیع اعتبارات، توسعه زیرساخت‌ها و تعیین اولویت‌های سرمایه‌گذاری در ورزش باید متناسب با ظرفیت‌ها، نیازها و مزیت‌های واقعی مناطق و استان‌ها صورت گیرد، نه اینکه منابع صرفاً بر مبنای درخواست‌های موردی و تصمیم‌های مقطعی توزیع شوند.

شجیع ادامه داد: اهمیت آمایش در تهیه یک سند یا تولید مجموعه‌ای از اطلاعات نیست؛ آمایش زمانی معنا پیدا می‌کند که به مبنای تصمیم‌گیری تبدیل شود. باید بدانیم هر استان و منطقه با توجه به ظرفیت انسانی، اقلیم، زیرساخت، پیشینه، استعدادها و مزیت‌های خود، در چه رشته‌هایی ظرفیت توسعه دارد و منابع نیز متناسب با همین اولویت‌ها هدایت شوند.

رئیس مرکز نظارت بر تیم‌های ملی کمیته ملی المپیک در ادامه به توسعه زیرساخت‌های داده‌ای و تحلیلی ورزش قهرمانی اشاره کرد و گفت: سامانه هوشمند نظارت بر عملکرد تیم‌های ملی ایجاد شده است که در آن نه‌تنها داده‌های مرتبط با ورزشکاران و تیم‌های ملی ایران، بلکه داده‌های عملکردی رقبا نیز گردآوری و مورد تحلیل قرار می‌گیرد. این سامانه از نظر کیفیت، جامعیت و تنوع داده‌ها، یکی از قوی‌ترین سامانه‌های موجود در حوزه ورزش قهرمانی است و این امکان را فراهم می‌کند که ارزیابی عملکرد ورزشکاران و تیم‌های ملی از سطح گزارش‌های توصیفی فراتر رفته و بر پایه داده و تحلیل مقایسه‌ای انجام شود.

وی افزود: گام بعدی، توسعه قابلیت‌های هوش مصنوعی در این سامانه است تا بتوان از حجم داده‌های موجود برای شناسایی روندها، پایش مستمر عملکرد، مقایسه ورزشکاران با رقبای اصلی و پشتیبانی از تصمیم‌های مدیریتی و فنی استفاده کرد. ورزش قهرمانی امروز بدون داده و تحلیل داده قابل مدیریت نیست.

شجیع در بخش دیگری از سخنان خود درباره فرایند آماده‌سازی کاروان ایران برای بازی‌های آسیایی ناگویا گفت: در این مسیر ۱۱۱ جلسه تخصصی با فدراسیون‌های مختلف برگزار کردیم. موضوع این جلسات صرفاً تعیین تعداد ورزشکاران اعزامی نبود؛ وضعیت ورزشکاران، برنامه آماده‌سازی، اردوها، مسابقات تدارکاتی، ترکیب کادر فنی و مجموعه نیازهای هر رشته مورد بررسی قرار گرفت.

شجیع با انتقاد از غلبه نگاه مدال‌محور در ارزیابی عملکرد ورزش کشور اظهار داشت: یکی از آسیب‌های نظام ارزیابی ما این است که موفقیت ورزش را بیش از اندازه به تعداد مدال تقلیل داده‌ایم؛ در حالی که مدال، شاخص مهمی از عملکرد رقابتی است، اما به‌تنهایی نمی‌تواند نشان‌دهنده توسعه ورزش یک کشور باشد. ممکن است کشوری با جذب یا تغییر تابعیت تعدادی از ورزشکاران نخبه خارجی، در یک دوره زمانی کوتاه تعداد مدال‌های خود را افزایش دهد، بدون آنکه نظام استعدادیابی، پرورش ورزشکار، مربی‌سازی، زیرساخت یا ساختار ورزش قهرمانی آن کشور توسعه متناسبی پیدا کرده باشد. بنابراین باید میان موفقیت رقابتی و توسعه ظرفیت ورزش قهرمانی تمایز قائل شویم.

شجیع تأکید کرد: هدف نظام نظارت علمی باید حرکت از مدال‌شماری به سمت سنجش ظرفیت تولید مدال پایدار باشد. مدال‌شماری نتیجه یک رویداد را نشان می‌دهد، اما ظرفیت پایدار نشان می‌دهد ساختار ورزش کشور تا چه اندازه قادر است در برابر اختلال‌ها و شرایط دشوار تاب‌آوری داشته باشد و مسیر آماده‌سازی و عملکرد خود را حفظ یا بازسازی کند.

وی افزود: اتفاقاً آنچه در ماه‌های اخیر و در شرایط جنگ تحمیلی و فشارهای مختلف مشاهده کردیم، نمونه‌ای از همین ظرفیت پایدار در ورزش ایران بود. با وجود اختلال‌هایی که در برنامه‌های آماده‌سازی ایجاد شد، ورزش کشور توانست در مدت نسبتاً کوتاهی خود را بازسازی کند، اردوهای تیم‌های ملی را از سر بگیرد و فرایند آماده‌سازی ورزشکاران را ادامه دهد. این توان بازگشت به مسیر و حفظ کارکرد در شرایط بحرانی، یکی از شاخص‌هایی است که در کنار نتایج رقابتی باید در ارزیابی ظرفیت واقعی ورزش کشور مورد توجه قرار گیرد.

شجیع در ادامه، فقدان نظارت علمی را یکی از حلقه‌های گمشده ورزش ایران دانست و اظهار داشت: تجربه حضور در ورزش و مسئولیتی که اکنون بر عهده دارم، این موضوع را برای من روشن‌تر کرده که کمیته‌های فنی فدراسیون ها و ساختار تیم های ملی باید بسیار جدی‌تر گرفته شوند. علم تمرین، تخصص و صلاحیت کادر فنی، روان‌شناسی ورزش، ریکاوری، تغذیه، پزشکی ورزشی و سایر مؤلفه‌های آماده‌سازی باید در قالب یک نظام منسجم دیده شوند.

شجیع تأکید کرد: نظام نظارت علمی زمانی کارآمد است که مسئله را پیش از مسابقه شناسایی کند، نه اینکه پس از شکست تازه به دنبال علت آن بگردیم.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت رویکرد راهبردی با توسعه رشته‌های ورزشی اشاره کرد و گفت: کشورهای مختلف، به‌ویژه هنگام میزبانی رویدادهای بزرگ، تلاش می‌کنند ظرفیت ورزش‌های ملی و بومی خود را برای تثبیت جایگاه بین‌المللی آنها فعال کنند. ما طی دو دهه روی برخی ورزش ‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌ایم، اما هنوز نتوانسته‌ایم جایگاهی متناسب با این سرمایه‌گذاری برای آن در بازی‌های آسیایی یا دیگر رویدادهای مهم بین‌المللی ایجاد کنیم. بین المللی سازی یک رشته بومی باید با دیپلماسی ورزشی و برنامه مشخص همراه باشد.

وی همچنین بر ضرورت بازنگری در سیاست توسعه رشته‌های پرمدال و تجهیزات‌محور تأکید کرد و گفت: ترکیب سبد رشته‌های ورزشی کشور خودش یک موضوع سیاست‌گذاری است. ظرفیت هر رشته در رویدادهای بین‌المللی، زیرساخت مورد نیاز، هزینه توسعه، استعداد انسانی، مزیت‌های منطقه‌ای و امکان توسعه پایدار باید در تصمیم‌گیری‌ها دیده شود. نمی‌توان ساختار موجود را بدون ارزیابی مستمر تکرار کرد و انتظار داشت جایگاه ورزش کشور تغییر محسوسی پیدا کند.

شجیع در پایان، پیوند دانشگاه و نظام اجرایی ورزش را یکی دیگر از الزامات تحول در مدیریت ورزش کشور دانست و اظهار داشت: دانشگاه ظرفیت بزرگی است که هنوز به اندازه کافی وارد فرایند حل مسائل واقعی ورزش نشده است. ارتباط دانشگاه با ورزش نباید به سفارش چند طرح پژوهشی محدود شود. دانشگاه می‌تواند در تحلیل داده، پایش عملکرد، استعدادیابی، علم تمرین، آمایش سرزمینی، طراحی شاخص‌های ارزیابی و حل مسائل واقعی فدراسیون‌ها نقش مستقیم داشته باشد.

253 258