گلایه‌های بازیگر «آژانس شیشه‌ای» از بیکاری هنرمندان

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی زیرنویس به نقل از ایرنا، نسرین نکیسا، بازیگر تلویزیون، سینما و تئاتر که به بهانه حضور در مینی‌سریال «متولد آوریل» از نسبت خود با تلویزیون، تجربه کلیشه‌شدن در سینما، اهمیت قصه در انتخاب نقش، ضرورت تولید مینی‌سریال برای مخاطب امروز و وضعیت معیشتی بازیگران سخن گفت و تاکید کرد: بازیگری هم یک شغل است و اگر هنرمند کار نکند، زندگی‌اش دچار مشکل می‌شود.

نسرین نکیسا از آن دسته بازیگرانی است که بخش مهمی از تصویر عمومی‌اش برای مخاطب تلویزیون شکل گرفته است؛ بازیگری که از سال‌های ابتدایی فعالیت خود با قاب تلویزیون شناخته شد، بعدها در سینما، تئاتر و نمایش خانگی نیز تجربه‌هایی داشت، اما همچنان برای بسیاری از مخاطبان با نقش‌هایی در مجموعه‌های تلویزیونی و آثار مناسبتی به یاد آورده می‌شود.

او که این روزها به بهانه حضور در مینی‌سریال «متولد آوریل» بار دیگر در قاب تلویزیون دیده شده، از چگونگی پیوستن به این پروژه، نسبت خود با تلویزیون، تجربه کلیشه‌سازی در کارنامه بازیگری، اهمیت مینی‌سریال برای مخاطب امروز و دشواری‌های معیشتی هنرمندان سخن گفت.

نکیسا درباره روند پیوستن خود به «متولد آوریل» گفت: دعوت به این کار مثل بسیاری از آثار دیگر برای من اتفاق افتاد. به عنوان بازیگر در این حوزه فعالیت می‌کنم و برای این نقش دعوت شدم. با کارگردان که پیش از این هم افتخار همکاری با ایشان را داشتم، گفت‌وگو کردیم، فیلمنامه در ادامه چند بار بازنویسی شد، اما در همان نسخه اولیه هم شخصیت برای من تعریف شده بود، دوستش داشتم و همکاری آغاز شد.

وی درباره معیار اصلی خود برای پذیرش نقش توضیح داد و افزود: نخستین چیزی که برای هر بازیگر اهمیت دارد، دست‌کم برای من این‌گونه است، قصه است. قصه برای من حرف اول را می‌زند و پس از آن تیمی که قرار است آن قصه را بسازد، به‌ویژه کارگردان اثر، اهمیت دارد. در این پروژه کارگردان برای من شناخته‌شده بود و حضور آقای احمد زالی به عنوان تهیه‌کننده نیز عامل مهمی بود، پیش از این با ایشان همکاری نکرده بودم، اما از منش و اعتبار کاری‌شان در فضای حرفه‌ای بسیار شنیده بودم و همه این عوامل دست به دست هم داد تا حضور در این کار را بپذیرم.

این بازیگر در پاسخ به این پرسش که آیا تلویزیون انتخاب اصلی و شخصی او بوده است یا مسیر کاری‌اش چنین رقم خورده، گفت: من از همان سال‌های ابتدایی فعالیت، از دل تلویزیون دعوت به کار شدم، حدود ۳۴ یا ۳۵ سال پیش، از همین قاب وارد این حرفه شدم. پدرم از کارمندان سازمان بود و من از کودکی با این فضا آشنا بودم، طبیعی است که ورود به تلویزیون برایم بسیار هیجان‌انگیز بود؛ مثل بسیاری از کسانی که علاقه‌مندند وارد این حوزه شوند، شروع کار در صداوسیما برای من پر از لحظات جذاب بود.

نکیسا با این حال تاکید کرد که فعالیتش را هیچ‌گاه محدود به تلویزیون نمی‌داند و یادآور شد: برای من به عنوان بازیگر، رضایت‌بخش نبود که فقط در یک حوزه بمانم، کنار تلویزیون، تئاتر هم کار می‌کردم و ورود به سینما نیز بخشی از آرزوهایم بود. دلم می‌خواست فعالیت‌هایم گسترده‌تر شود و بهتر بتوانم خودم را نشان دهم. البته در سینما حضور چندان پرشماری نداشتم و در مجموع شاید ۱۰ یا ۱۲ اثر سینمایی در کارنامه‌ام باشد.

وی ادامه داد: آثار اولیه‌ای که در آنها ظاهر شدم، مانند «آژانس شیشه‌ای»، «پرنده‌باز کوچک» و «آخرین نبرد»، بیشتر مضامین معناگرا و اعتقادی داشتند، همین موضوع باعث شد نوعی کلیشه‌سازی درباره من شکل گیرد. این برای هیچ بازیگری خوشایند نیست که در یک چارچوب بسته دیده شود. بازیگر باید بر اساس توانمندی‌هایش سنجیده شود، نه بر اساس تصویری که از چند نقش اولیه او ساخته شده است. وقتی نقش‌هایی خارج از آن قالب پیشنهاد نمی‌شود، انگار هنوز تصور می‌کنند این بازیگر فقط در همان فضا می‌تواند ظاهر شود و این برای من نه قابل قبول است و نه خوشایند.

بازیگر مجموعه‌هایی چون «کیمیا»، «یوسف پیامبر» و «احضار» تصریح کرد: انتخاب من فقط تلویزیون نبوده است؛ انتخاب من حوزه نمایش است. هر مدیومی که نمایش بتواند در آن بروز پیدا کند، برای من اهمیت دارد؛ تلویزیون، تئاتر، سینما، نمایش خانگی و هر بستر دیگری که امکان بازیگری و روایت فراهم کند.

نکیسا در بخش دیگری از این گفت‌وگو، به ساخت مینی‌سریال در تلویزیون اشاره کرد و گفت: در یکی دو سال اخیر تولید مینی‌سریال بیشتر رواج پیدا کرده و این اتفاق خوبی است. من به عنوان بازیگر، مینی‌سریال را بیشتر می‌پسندم؛ البته همه چیز به محتوا و فیلمنامه بستگی دارد، اما تجربه نشان داده در آثار طولانی‌مدت، کمتر پیش می‌آید که مخاطب تا انتها با همان رضایت اولیه همراه بماند. گاهی اصطلاحاً به سریال آب بسته می‌شود، قصه کش پیدا می‌کند و مخاطب امروز این را نمی‌پسندد.

وی درباره تفاوت مخاطب امروز با گذشته توضیح داد: تماشاگر امروز با تماشاگر سال‌های قبل فرق کرده است، ذهن مردم امروز درگیر مسائل متعدد و مهم زندگی است و دیگر مانند گذشته فرصت یا تمرکز ندارد که بی‌دغدغه پای سریالی بسیار طولانی بنشیند. هرچه اثر جمع‌وجورتر باشد و حرف اصلی خود را زودتر و دقیق‌تر به مخاطب برساند، از اقبال عمومی بهتری برخوردار می‌شود.

این بازیگر البته مجموعه «کیمیا» را یک استثنا در میان سریال‌های طولانی دانست و گفت: همیشه استثنا وجود دارد. «کیمیا» از آن دست آثار استثنایی بود؛ سریالی ۱۳۰ قسمتی که قصه‌های متعددی در دل آن جریان داشت و هر کدام حرفی برای گفتن داشتند. از طرفی بسیار نوستالژیک بود و در مقطع زمانی متفاوتی پخش شد. شرایط امروز جامعه و درگیری‌های ذهنی مردم با آن دوره فرق دارد. امروز شاید مخاطب کمتر بتواند با سریال‌های ۱۰۰ یا ۱۳۰ قسمتی همراه شود، مگر اینکه اثر واقعاً ویژگی‌های خاصی داشته باشد.

نکیسا درباره آثاری از کارنامه‌اش که همچنان برای مخاطب زنده مانده‌اند، گفت: معیار من برای انتخاب کارهای ماندگار، واکنش مخاطب است، زمانی می‌توانم بگویم کاری بیشتر به دلم نشسته که ببینم مردم چطور با آن ارتباط برقرار کرده‌اند. «کیمیا» از جمله آثاری است که هنوز پس از این همه سال، هر بار بازپخش می‌شود با استقبال مخاطبان روبه‌رو است. «یوسف پیامبر» هم همین‌طور. «احضار» و برخی سریال‌های مناسبتی ماه رمضان و محرم نیز ارتباط خوبی با مخاطب برقرار کردند.

وی افزود: تلویزیون در سال‌های مختلف، آثار مناسبتی پرمخاطب و پرمحتوایی تولید کرده که در ذهن مردم جا باز کرده‌اند. بسیاری از مخاطبان هنوز منتظر ماه رمضان یا محرم می‌شوند تا سریال مناسبتی ببینند، امیدوارم این مسیر با کیفیت ادامه پیدا کند و کار به جایی نرسد که مردم فقط بگویند یادش بخیر فلان سال چه سریال خوبی دیدیم و امروز دیگر خبری از آن کیفیت نیست.

نکیسا درباره بازی در آثاری با مضامین اعتقادی، عاشورایی یا مرتبط با شهادت و اینکه چگونه می‌توان این مفاهیم را از حالت نمایشی و شعاری دور کرد، گفت: وقتی بازیگر با کاراکتری که به او سپرده شده ارتباط عمیق برقرار کند، او را بشناسد، از همه زوایا نگاهش کند و از مشاهدات خود در زندگی بهره بگیرد، می‌تواند نقش را رئالیستی و باورپذیر ارائه دهد. در این صورت آن اتفاقی که باید میان نقش و مخاطب رخ دهد، رخ می‌دهد، همه چیز به صداقت در بازی برمی‌گردد.

وی ادامه داد: اگر بازیگر نقش را درست بفهمد و به جای نمایش بیرونی، آن را از درون زندگی کند، مخاطب هم حس می‌کند با یک انسان واقعی روبه‌رو است نه صرفاً با یک بازی. برای من همیشه مهم بوده که شخصیت را از زاویه انسانی ببینم و صادقانه به مخاطب منتقل کنم.

این بازیگر درباره اینکه آیا پس از سال‌ها تجربه بازیگری، به کارگردانی و فیلمسازی فکر کرده است، گفت: در سال‌های اول نه، اما چند سالی است که این دغدغه در ذهنم شکل گرفته است. شاید کمتر از پنج سال باشد که به ورود به این حوزه فکر می‌کنم و ایده‌های زیادی هم برای ساخت دارم، با این حال، شرایط امروز فیلمسازی بسیار پیچیده است و نمی‌دانم آیا می‌توانم وارد این فضا شوم یا نه.

نکیسا افزود: بسیاری از همکاران من در مقطعی احساس می‌کنند که باید یک قدم جلوتر بروند و خودشان سازنده باشند. اگر حمل بر خودستایی نباشد، بازیگر پس از سال‌ها تجربه و اندوخته، گاهی حس می‌کند حالا وقت آن رسیده که نگاه خودش را هم در مقام سازنده وارد اثر کند.

وی در ادامه، در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت معیشتی بازیگران و هنرمندانی که گاه ماه‌ها یا سال‌ها دور از کار می‌مانند، گفت: ما از جامعه جدا نیستیم، در جغرافیایی زندگی و کار می‌کنیم که مشکلات معیشتی دامن بسیاری از مردم را گرفته است و هنرمندان نیز مستثنی نیستند، فقط شاید تصور عمومی این باشد که بازیگران از این مشکلات دور هستند، در حالی که واقعیت چنین نیست.

این بازیگر ادامه داد: بسیار پیش آمده که به من می‌گویند چرا کار می‌کنی؟ پاسخ من این است که اگر کار نکنم، چه کنم؟ مگر زندگی بدون کار کردن ممکن است؟ پزشک، کارمند، معلم، بانکدار، دستفروش، صاحب یک شرکت خصوصی و همه آدم‌ها برای تامین زندگی خود کار می‌کنند، ما هم از راه بازیگری ارتزاق می‌کنیم اگر این کار را نکنیم، باید چه کنیم؟

نکیسا با اشاره به برخی برداشت‌های نادرست درباره درآمد بازیگران گفت: تصوراتی که درباره دستمزد همه بازیگران وجود دارد، واقعی نیست، ممکن است درباره تعداد محدودی از چهره‌ها ارقام بزرگی مطرح شود، اما این را نمی‌توان به کل جامعه بازیگری تعمیم داد. تلویزیون در این میان مظلوم‌تر است. واقعیت با آنچه گاهی در فضای عمومی گفته می‌شود، تفاوت زیادی دارد.

وی با صراحت گفت: اگر قرار بود من برای هر قسمت از یک سریال درآمدهای میلیاردی داشته باشم، امروز اجاره‌نشین نبودم. این حرف را بدون هیچ ابایی می‌گویم بسیاری از آثار، مدت‌ها پیش قرارداد بسته شده‌اند و ممکن است بازیگر پس از پایان کار هم با فاصله زمانی طولانی دستمزد خود را دریافت کند. گاهی همان مبلغ باید هزینه زندگی در دوره‌ای طولانی را پوشش دهد؛ در حالی که ممکن است بازیگر پس از آن یک یا دو سال کار نداشته باشد.

این بازیگر تاکید کرد: هنرمند هم مثل هر فرد دیگری در جامعه، هزینه زندگی، اجاره خانه و دغدغه معیشت دارد، اینکه مردم فکر کنند هر کسی در یک سریال دیده می‌شود، الزاماً دیگر غم نان ندارد، تصور درستی نیست. البته فکر می‌کنم بخش زیادی از مخاطبان امروز آگاه‌تر شده‌اند و می‌دانند شرایط درآمدی در تئاتر، رادیو، تلویزیون، سینما و نمایش خانگی یکسان نیست.

نکیسا در پایان این گفت‌وگو، با آرزوی آرامش برای مردم و فعالان فرهنگ و هنر گفت: برای همه مردم عزیزم آرزوی سلامتی و آرامش دارم. آرزوی قلبی من این است که حوزه نمایش آنقدر فعال، پرفروغ و زنده باشد که دیگر با هنرمندی روبه‌رو نشویم که بگوید مدت‌هاست بیکارم، مدت‌هاست منتظر کارم یا احساس می‌کنم فراموش شده‌ام.

وی افزود: این احساس فراموش‌شدن بسیار دردناک است. من به عنوان بازیگر، خودم را جای هنرمندی می‌گذارم که ماه‌ها یا سال‌ها کار نکرده است. فارغ از غم نان، این حس که فرد تصور کند دیگر دیده نمی‌شود یا دیگر به کار نمی‌آید، یکی از سخت‌ترین دردهایی است که ممکن است نصیب هر انسانی شود. امیدوارم روزهایی برسد که همه در رفاه، آرامش و امنیت کاری بیشتری زندگی کنند.

۲۴۲۲۴۳