آقازاده‌ها کجا درس می‌خوانند؟ شهریه مدارس خاص تهران چقدر است؟

مدارس خاص تهران سال‌هاست فقط محل آموزش نیستند؛ بسیاری از منتقدان آن‌ها را بخشی از سازوکار بازتولید طبقه‌ای مشخص می‌دانند که با خانواده‌های شناخته‌شده، حلقه‌های مذهبی، مدیران آینده و شبکه‌های قدرت پیوند خورده است.

گزارش رویداد۲۴ با بررسی چند مدرسه غیرانتفاعی شناخته‌شده در پایتخت، از شهریه‌های ده‌ها تا صدها میلیون تومانی، گزینش‌های خانوادگی و عقیدتی و نقش این مدارس در شکل‌گیری فرصت‌های نابرابر آموزشی پرده برداشته است؛ مدارسی که برای ورود به آن‌ها، تمکن مالی شرط لازم است، اما همیشه کافی نیست.

این گزارش را در ادامه می‌خوانید.

«دقت داشته باشید که هدف مدسه، کارکردن روی خانواده‌های اصیل است. هرچند رعایت این امر در شرایط فعلی کاری دشوار است، در عین حال باید مراقب باشید اصول گزینشی خود را در مورد خانواده‌های اصیل و دانش‌آموزان مستعد حفظ کنید. هوش دانش‌آموزان باید براساس دقیق‌ترین تست‌ها و علمی‌ترین سنجش‌ها معین شود و اصالت خانواده باید از راه گفت‌و‌گو با والدین و معرف‌ها معلوم گردد.» این صحبت‌های علی اصغر کرباسچیان، بنیانگذار مدارس علوی، روزبه و نیکان است؛ نگاهی که به تدریج در جمهوری اسلامی به مرگ عدالت آموزشی انجامید.

در بازار آشفته آموزش، اگر سری به دنیای مدارس غیر انتفاعی پایتخت بزنید، متوجه می‌شوید که حتی این مدارس هم تفاوت های چشمگیری دارند و باید آنها را در سه دسته غیرانتفاعی معمولی، غیرانتفاعی‌های گران‌قیمت با خدمات لوکس و غیرانتفاعی آقازاده‌ها تقسیم کرد.

در این گزارش به بررسی مدارسی می‌پردازیم که وارثان خلف تفکر کرباسچیان‌اند. مدارسی که تمکن مالی برای گشوده شدن در‌های آن به روی شما شرط لازم هست، اما کافی نیست چرا که ورود به آنها، مستلزم گزینش عقیدتی و اصالت خانوادگی است. پاشنه درِ این مدارس روی ریشه‌دار بودن خانواده در محافل مذهبی و سیستم قدرت می‌چرخد و ورود به این مدارس غیرانتفاعی که برخی از آنها عنوان «اسلامی» را هم یدک می‌کشند، تضمینی است برای اتصال به ساختار حاکمیت.

آقازاده‌ها کدام مدارس می روند و چقدر شهریه می‌دهند؟

خبرنگار رویداد۲۴ برای بررسی شهریه مدارس خاص تهران، با تعدادی از این مراکز آموزشی تماس گرفته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی از این مدارس برای دوره ابتدایی، شهریه‌هایی بین حدود ۹۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان دریافت می‌کنند؛ البته برخی مدارس از اعلام رسمی رقم شهریه خودداری کرده‌اند.

مدرسه آیت الله موسوی اردبیلی و تربیت شهروند مومن انقلابی «مطلوب جهانی»

اگر وبسایت مدرسه مفید را باز کنید، در صفحه نخست نام شهدای این مدرسه را مشاهده می‌کنید؛ در راس آنها مصباح الهدی باقری کنی، داماد رهبری دیده می شود. ظاهرا مصباح الهدی حداقل در مقطعی از تحصیل خود ترجیح داده به جای مدرسه امام صادق یعنی مدرسه تحت مدیریت عموی خود آیت الله مهدوی کنی، به مدرسه تحت مدیریت آیت الله سیدعبدالکریم موسوی‌اردبیلی برود.

در وب‌سایت این مدرسه عنوان شده است که یکی از اهداف این مجتمع، تربیت «شهروند مطلوب جهانی» است که بنابر تعریف آنها مترادف با «انسان‌های مومن و متعهد به آرمان‌های نظام جمهوری اسلامی ایران» است. مجتمع آموزشی مفید چندین مدرسه در نقاط مختلف تهران دارد. متوسط شهریه دبستان این مدرسه ۲۵۰ میلیون تومان است.

مهر هشتم؛ مدرسه نزدیک به خانواده قالیباف

مدرسه مهر هشتم، متعلق به الیاس قالیباف هم برای دبستان، چیزی حدود ۲۰۰ میلیون تومان به عنوان شهریه دریافت می‌کند. شعار این مدرسه «یادگیری برای زندگی معنوی» است و یکی از ماموریت‌های خود را «تربیت نسل واجد تخصص علمی، تربیت مذهبی، اخلاق مدار و دارای مهارت‌های فرهنگی اجتماعی» عنوان کرده است. اردو‌های جهادی، نجوم، آشپزی، پیلاتس، ژیمناستیک، نمایش خلاق و سفالگری از جمله کلاس‌های این مجتمع آموزشی است. 

مدرسه امام صادق؛ از آموزش تا شبکه‌سازی مدیریتی

مجتمع آموزشی امام صادق، متعلق به آیت‌الله محمدرضا مهدوی کنی برای مقطع دبستان، مبلغ ۱۳۰ میلیون تومان را به عنوان شهریه تعیین کرده است. مدرسه امام صادق و مهمتر از آن دانشگاه امام صادق در ادبیات سیاسی ایران به شبکه تربیت نخبگان دینی ـ دانشگاهی و مدیریتی جمهوری اسلامی شهرت دارد. این مجموعه برای برخی نماد تلاش جمهوری اسلامی برای ساخت مدیران متخصص و متعهد است و برای برخی دیگر نماد شکل‌گیری یک حلقه بسته قدرت و مدیریت. نیم نگاهی به فعالیت های دانش آموزان دبستانی این مدرسه هم به خوبی نسبت آن با سیاست های نظام را روشن می کند. تنها یکی از ایده های فوق برنامه این مدرسه، درست کردن مقلوبه در حمایت از مردم غزه توسط کودکان دبستانی بوده است.

علوی، روزبه و نیکان؛ میراث یک نگاه گزینشی

مدارس علوی، روزبه و نیکان هر سه از نخستین مدارس اسلامی ایران به شمار می‌آیند. مدرسه علوی قدمتی بیش از ۶۰ سال دارد که در سال ۳۵ توسط علی اصغر کرباسچیان، با مشارکت هادی مقدس تهرانی و رضا روزبه و همچنین با حمایت جمعی از روحانیون حوزه علمیه قم و پشتیبانی مالی گروهی از کسبه بازار تهران تأسیس شد. شهریه امسال علوی برای دبستان چیزی حدود ۲۰۰ میلیون تومان است. 

همچنین مدارس روزبه و نیکان برای پایه اول ابتدایی، به ترتیب ۱۷۰ و ۹۰ میلیون تومان شهریه‌شان است.

تزکیه؛ از تربیت مذهبی تا فعالیت‌های ایدئولوژیک

در بخش تاریخچه سایت موسسه تزکیه که در حال حاضر در خیابان سعادت آباد تهران است، روایت شده که سال ۱۳۵۸ در اوان پیروزی انقلاب، جوانانی که قبلاً امکان ورود به نهاد‌های رسمی فرهنگی کشور را نداشتند، با شوق فراوانی در نهاد‌های فرهنگی ورود پیدا کردند.

در این بخش تاریخچه اسامی مهمی به عنوان کسانی که در ارتقا این مدرسه و گسترش آن نقش داشتند، قید شده است: «مرتضی میرباقری (معاونت سابق سیما)،  مصطفی میرباقری (مشاور سازمان تبلیغات اسلامی)، دکتر آریان (ریاست اسبق بیمارستان سوم شعبان)، دکتر حسین صالحی (از دندانپزشکان متخصص و متعهد هیأت علمی دانشگاه تهران) و احمد شجاعیان و سایر دوستان که البته در ادامه‌ی حساسیت‌ها در سال ۱۳۶۷ بعد از انتخابات مجلس سوم و همکاری کادر مدرسه با شورای نگهبان با تغییر مدیریت و کادر تزکیه، پرسنل تزکیه در مسئولیت‌های مختلفی مشغول به خدمت گزاری گردیدند و در سال ۱۳۶۸ با تصویب قانون تأسیس مدارس غیرانتفاعی، الباقی همکاران تزکیه مجتمع آموزشی امام صادق (ع) را راه اندازی و در سال ۱۳۶۹ تزکیه دختران با همت همان دوستان قدیمی تزکیه و انتخاب همکارانی صدیق و مؤمن در مقطع راهنمایی و در یک ساختمان استیجاری در میدان صادقیه راه اندازی شد».

این مدرسه هم برای دبستان ۱۷۰ میلیون تومان شهریه طلب کرده است. در وب‌سایت تزکیه، آمده است که طرحی به نام «اتاق جنگ ۰۴» را اجرا کرده که شامل فعالیت‌هایی همچون «برپایی هیات، تولید کلیپ‌های تبیینی با محوریت سوره فتح و قله‌سازی، گفت‌و‌گو درباره مفاهیم فتح، بصیرت، و جهاد تبیین» بوده است. 

مسئله فقط شهریه نیست؛ مسئله فرصت است

نکته‌ای که باید در نظر داشت، این است که مدارس غیرانتفاعی اسلامی یا آنهایی که متعلق به چهره‌های سیاسی هستند، در مقایسه با برخی از غیرانتفاعی‌های دیگر، نه شهریه نجومی دارد و نه خدمات لوکس، اما نقطه مشترک آنها، تمرکز بر کادرسازی سیاسی و حفظ حلقه دانش آموزان و خانواده آنها در درون قدرت است که در نهایت با همدستی مافیای کنکور، منجر به بی‌عدالتی آموزشی شده است. آموزش قرار بود به منزله داشتن شانس برابر برای دستیابی به موقعیت‌ها و فرصت‌های جامعه باشد، که مدارس خاص غیرانتفاعی با رویه معطوف به قدرتشان این شانس را ربوده اند.

وقتی از مدارس خاص سخن می‌گوییم، منظور تنها ساختمان‌های مجلل، امکانات ویژه، ناهار‌های عیانی یا استخر‌های اختصاصی نیست؛ حرف از خرید فرصت‌ها است. نگاهی به فهرست نفرات برتر کنکور هر سال نشان می‌دهد که اکثریت قاطع آنان فارغ التحصیل همین مدارس خاص و به تبع، متعلق به دهک‌های بالای اقتصادی و اجتماعی اند. بی عدالتی آموزشی به خوبی در آخرین آمار وزارت آموزش و پرورش هویداست؛ جایی که از عدم ثبت نام ۶۶ درصد دانش آموزان دبستانی شهرستان محروم ورامین خبر داده است. خبری که بیشتر به یک فاجعه حکمرانی در حوزه آموزش و پرورش شباهت دارد تا یک خبر فوری.