بیوگرافی سید علی خمینی؛ از خانواده و برادران تا سخنان جنجالی درباره آمریکا

حجت‌الاسلام سید علی خمینی، نوه امام خمینی (ره) و فرزند سید احمد خمینی، پس از سخنرانی اخیر خود در مجلس بزرگداشت رهبر انقلاب در مرکز توجه قرار گرفته است. او در بخشی از این سخنرانی گفت: «هرکس بخواهد مذاکره کند برای اینکه با آمریکا به صلح برسد، خائن است. هرکس پیام دوستی به آمریکا بفرستد، دهانش خبیث و نجس است.» این جملات، به دلیل ادبیات تند علیه مذاکره با آمریکا، با واکنش‌های گسترده روبه‌رو شد.

سید علی خمینی پسر کیست؟

سید علی خمینی، با نام کامل سید علی مصطفوی خمینی، کوچک‌ترین پسر سید احمد خمینی (معروف به حاج احمدآقا) و سیده فاطمه طباطبایی است. پدر او، سید احمد خمینی، دومین پسر و آخرین فرزند آیت‌الله سید روح‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، بود و پس از درگذشت سید مصطفی خمینی، نقش مهمی در اداره دفتر و بیت امام خمینی (ره) داشت.

سیده فاطمه طباطبایی، مادر سید علی خمینی و عروس امام خمینی و از چهره‌های شناخته‌شده در حوزه عرفان‌پژوهی و مطالعات مربوط به اندیشه امام خمینی است. او دختر آیت‌الله سید محمدباقر سلطانی طباطبایی و نوه دختری آیت‌الله سید صدرالدین صدر است. همچنین امام موسی صدر دایی مادر او محسوب می‌شود. فاطمه طباطبایی در سن ۱۵ سالگی با سید احمد خمینی ازدواج کرد و حاصل این ازدواج سه پسر بود: سید حسن، سید یاسر و سید علی خمینی.

به این ترتیب، سید علی خمینی از طرف پدر نوه امام خمینی و خدیجه ثقفی است و از طرف مادر به خانواده سلطانی طباطبایی و خاندان صدر نسبت دارد.

سید حسن خمینی؛ برادر بزرگ‌تر سید علی خمینی

سید حسن خمینی، بزرگ‌ترین فرزند سید احمد خمینی، متولد ۱ مرداد ۱۳۵۱ در قم است. او شناخته‌شده‌ترین نوه امام خمینی به شمار می‌رود و سال‌هاست به عنوان متولی حرم امام خمینی و سرپرست مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی شناخته می‌شود.

سید حسن خمینی از نظر رسانه‌ای و سیاسی حضوری پررنگ‌تر از دو برادر دیگرش داشته و مواضع او در سال‌های مختلف مورد توجه جریان‌های سیاسی قرار گرفته است. او تحصیلات حوزوی دارد و در کنار فعالیت‌های علمی و حوزوی، در مناسبت‌های سیاسی و مذهبی نیز سخنرانی می‌کند. سید احمد خمینی پسر اوست.

سید یاسر خمینی؛ برادر دوم

سید یاسر خمینی فرزند دوم سید احمد خمینی و فاطمه طباطبایی است. او در سال ۱۳۵۷ در تهران به دنیا آمد و مانند دو برادرش تحصیلات حوزوی دارد.

سید یاسر خمینی در مقایسه با سید حسن و سید علی، حضور رسانه‌ای و سیاسی کمتری دارد و بیشتر به عنوان چهره‌ای حوزوی در بیت امام خمینی شناخته می‌شود.

تولد و سال‌های کودکی

سید علی خمینی در ۲۱ فروردین ۱۳۶۵ در تهران به دنیا آمد. او سومین و کوچک‌ترین فرزند سید احمد خمینی است. از همان کودکی، به دلیل حضور خانواده‌اش در بیت امام خمینی، در فضای جماران و نزدیک به پدربزرگ خود رشد کرد.

در روایت‌های مربوط به خاندان امام خمینی، از علاقه امام به نوه کوچک خود نیز یاد شده است. تصاویری از سید علی خمینی در سال‌های پایانی زندگی امام خمینی منتشر شده که او را در کنار پدربزرگش نشان می‌دهد. همچنین تصاویری از او به همراه امام خمینی در آغاز کتاب‌های درسی دبستان‌ها قرار داشته است.

تحصیلات سید علی خمینی

سید علی خمینی تحصیلات ابتدایی و راهنمایی خود را در تهران گذراند و سپس وارد حوزه علمیه قم شد. او در سال ۱۳۸۰، به دلیل علاقه به علوم دینی، مسیر تحصیل حوزوی را آغاز کرد.

او مقدمات حوزه را در مدرسه عترت آل محمد گذراند و سپس درس‌های سطح حوزه را ادامه داد. بر اساس زندگینامه‌های منتشرشده درباره او، سید علی خمینی از سال‌های ابتدایی طلبگی وارد تدریس نیز شد و بعدها در سطوح بالاتر حوزه، کتاب‌هایی مانند منطق مظفر، مکاسب و کفایه را تدریس کرد.

سید علی خمینی علاوه بر تحصیلات حوزوی، در حوزه علوم انسانی جدید نیز تحصیل کرده و کارشناسی ارشد فلسفه غرب، گرایش فلسفه دین، را از دانشگاه تهران گرفته است. او همچنین به ادبیات عرب تسلط دارد و در دوره حضورش در نجف، به زبان عربی تدریس و تألیف می‌کرد.

در زندگینامه‌های منتشرشده درباره سید علی خمینی، از چند چهره حوزوی به عنوان استادان او نام برده شده است. از جمله استادان او در ایران می‌توان به آیت‌الله وحید خراسانی، آیت‌الله مفیدی یزدی و سید حسن خمینی اشاره کرد.

پس از مهاجرت به نجف نیز او در درس‌های برخی مراجع و استادان حوزه نجف، از جمله آیت‌الله سید سعید حکیم و آیت‌الله محمداسحاق فیاض، حضور داشت. این دوره برای او با تدریس و تألیف در حوزه نجف نیز همراه بود.

مهاجرت به نجف

سید علی خمینی از میانه سال ۱۳۹۷ به نجف رفت و تا پایان سال ۱۴۰۳ در حوزه علمیه نجف به تحصیل، تدریس و تألیف مشغول بود.

سید علی خمینی در حوزه فقه، اصول و مباحث دینی تألیفاتی دارد. از جمله آثار او می‌توان به الافادات و الاستفادات، مشکات الهدایه فی الشرح والتعلیق علی الکفایه، البضاعه المزجاه فی فقه المعاملات، زکاه النقدین، رساله فی العفو عن الدم الاقل من الدرهم، الاموال، مفتاح افتتاح و مصطلحات المسکوکات اشاره کرد.

بخش عمده این آثار تخصصی و حوزوی است.

همسر سید علی خمینی کیست؟

سید علی خمینی در سال ۱۳۸۷ و در ۲۲ سالگی با سیده شیما شهرستانی ازدواج کرد. همسر او دختر آیت‌الله سید جواد شهرستانی و نوه آیت‌الله سید علی سیستانی، مرجع تقلید شیعه ساکن نجف، است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، عقد ازدواج سید علی خمینی و سیده شیما شهرستانی توسط آیت‌الله سیستانی و در جوار حرم امام علی (ع) در نجف خوانده شد.

سید علی خمینی و سیده شیما شهرستانی دو پسر به نام‌های سید محمدعلی و سید محمدحسین دارند. سید محمدعلی در سال ۱۳۹۱ و سید محمدحسین در سال ۱۳۹۶ به دنیا آمده‌ است.

سخنان جنجالی درباره مذاکره با آمریکا

سید علی خمینی در مجلس بزرگداشت آیت‌الله خامنه‌ای در قم، با اشاره به شرایط کشور و تقابل با آمریکا، موضعی بسیار تند علیه مذاکره با هدف صلح با آمریکا گرفت. او گفت مذاکره با آمریکا، اگر برای رسیدن به صلح و سازش باشد، خیانت است و هرکس پیام دوستی به آمریکا بفرستد، «دهانش خبیث و نجس است».

سیدعلی خمینی در این مراسم با تأکید بر اینکه «مذاکره به معنای صلح با آمریکا نیست؛ مذاکره نیز یکی از میدان‌های نبرد است»، گفت: «هرکس بخواهد مذاکره کند برای اینکه با آمریکا به صلح برسد، او خائن است.»

او همچنین در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به تحولات سیاسی آمریکا اظهار داشت: «برخی می‌گویند جنگ را ادامه دهید که جمهوری‌خواهان در انتخابات شکست بخورند؛ یعنی ما برای اینکه یک سگ زرد برود و شغال بیاید بجنگیم؟ ترامپ برود که چه کسی بیاید جایش؟ برای ما فرقی نمی‌کند.»

این اظهارات که همزمان با تشدید جدال‌ها بر سر آینده روابط تهران و واشنگتن مطرح شد، موجی از واکنش‌های موافق و مخالف را در فضای سیاسی به دنبال داشت؛ از استقبال جریان‌های تندرو تا انتقاد چهره‌هایی که این مواضع را در تعارض با تجربه تاریخی پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی امام خمینی ارزیابی کردند. 

موضع‌گیری نسبت به اعتراضات سال ۱۳۹۶

یکی از مواضع مشهور سید علی خمینی وقتی بود که درباره اعتراضات سال ۹۶ سخن گفت. او در آن زمان گفته بود: «همین ناآرامی های اخیر که به شکل خیلی مختصری در کشور رخ داد را مشاهده کنید؛ البته این دست ناآرامی ها در همه جای دنیا وجود دارد و مطالبات به حق، یا نا به جا، از طرف دوست و رقیب در همه جای دنیا هست. این اتفاق بسیار طبیعی است و هر چند سال یک بار کشور‌های اروپایی و آمریکایی نیز با این دست از تظاهرات با مقیاس بزرگتر و با دوز خشونت بالاتر رو به رو هستند، و ما هم این اتفاقات را داشته‌ایم.»

او در ادامه تاکید کرد: «مردم نباید فراموش کنند که دشمن خارجی نیز وجود دارد و آنها همچنان برای ایجاد مشکل و دشواری در کشور برنامه‌ریزی می‌کنند.»