آمارهای عجیب لیونل مسی در ۶ جام جهانی

لیونل مسی برای اثبات نبوغش به جام جهانی ۲۰۲۶ نیازی نداشت، اما با این حال جایگاه خود را به‌عنوان بهترین فوتبالیست تاریخ بیش از پیش تثبیت کرده است.

قرار بود فینال جام جهانی ۲۰۲۲ آخرین مسابقه لیونل مسی در جام جهانی باشد. خودش هم همین را گفته بود.

مسی پس از پیروزی ۳ بر صفر آرژانتین مقابل کرواسی در مرحله نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۲۲ در دسامبر همان سال گفت:

از اینکه سفرم در جام‌های جهانی را با حضور در یک فینال به پایان می‌رسانم، بسیار خوشحالم؛ اینکه آخرین بازی‌ام را در فینال انجام می‌دهم.

اما حالا، چهار سال بعد، همچنان مسی است که همه‌چیز را در دست دارد.

مسی که اکنون ۳۹ سال دارد، روز یکشنبه به مسن‌ترین بازیکن غیر دروازه‌بان تاریخ تبدیل خواهد شد که در فینال جام جهانی مردان به میدان می‌رود؛ او در روز فینال ۳۹ سال و ۲۵ روز سن خواهد داشت. تنها دینو زوف، دروازه‌بان ایتالیا، در جام جهانی ۱۹۸۲ با ۴۰ سال و ۱۳۳ روز سن، در سنی بالاتر در فینال جام جهانی بازی کرده است.

با توجه به عملکرد مسی در جام جهانی ۲۰۲۶، این احتمال کاملاً وجود دارد که او به مسن‌ترین گلزن تاریخ فینال جام جهانی نیز تبدیل شود و رکورد نیلس لیدهولم را که در فینال جام جهانی ۱۹۵۸ میان سوئد و برزیل، در سن ۳۵ سال و ۲۶۴ روز به ثبت رسید، بشکند.

این فینال همچنین سی‌وچهارمین حضور مسی در جام جهانی خواهد بود؛ آماری که او را هفت بازی بالاتر از نزدیک‌ترین تعقیب‌کننده‌اش، کریستیانو رونالدو، قرار می‌دهد.

مسی که از سوی بسیاری بزرگ‌ترین رقیب کریستیانو رونالدو در بحث بهترین بازیکن نسل خود محسوب می‌شود، در جریان این جام جهانی فاصله‌اش را بیش از پیش با ستاره پرتغالی افزایش داده است. در حالی که رونالدو بار دیگر با ناکامی در جام جهانی به کار خود پایان داد، مسی با افزایش سن، حتی تأثیرگذارتر از گذشته شده است.

و درست مانند جام جهانی ۲۰۲۲، مسی تقریباً به‌تنهایی آرژانتین را به این فینال رسانده است.

او در این جام جهانی یا گل زده است (۸ گل) یا پاس گل داده است (۴ پاس گل) و در مجموع روی ۱۲ گل از ۱۹ گل آرژانتین تأثیر مستقیم داشته است؛ یعنی ۶۳ درصد از گل‌های این تیم. علاوه بر این، ارسال او بود که باعث شد دینی بورخس در دیدار مرحله یک‌شانزدهم نهایی مقابل کیپ ورد، به اشتباه دروازه خودی را باز کند. در مسیر صعود به فینال جام جهانی ۲۰۲۲ نیز مسی روی ۸ گل از ۱۲ گل آرژانتین (۶۷ درصد) نقش داشت و سپس در فینال مقابل فرانسه نیز دو گل دیگر به ثمر رساند.

او تنها بازیکن حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶ است که در دست‌کم نیمی از شوت‌های تیمش نقش داشته است؛ چه به‌عنوان سازنده موقعیت و چه به‌عنوان بازیکنی که ضربه نهایی را زده است. میزان مشارکت او در ۵۲.۷ درصد شوت‌های آرژانتین، تقریباً با آمار جام جهانی ۲۰۲۲ (۵۳ درصد) که این تیم را به قهرمانی رساند، یکسان است.

مشارکت لیونل مسی در شوت‌های آرژانتین در جام جهانی

مسی در این جام جهانی ۵۹ مشارکت در شوت ثبت کرده است؛ شامل ۳۴ شوت و ۲۵ موقعیت خلق‌شده. این آمار ۴۱ مورد بیشتر از هر بازیکن دیگر آرژانتین است و پس از او، الکسیس مک‌آلیستر با ۱۸ مشارکت در جایگاه دوم تیم قرار دارد.

از زمان دیگو مارادونا در جام جهانی ۱۹۸۶، هیچ کشوری تا این اندازه به عملکرد یک بازیکن وابسته نبوده که آرژانتین در دوران مسی بوده است. به‌جز نخستین جام جهانی او در سال ۲۰۰۶ که تنها ۱۲۱ دقیقه از مجموع ۵۱۰ دقیقه ممکن به میدان رفت، مسی در تمامی جام‌های جهانی بعدی در حداقل ۴۲ درصد شوت‌های آرژانتین نقش داشته است.

اهمیت مسی برای آرژانتین در جام جهانی

از سال ۱۹۶۶ تاکنون، تنها هفت بازیکن موفق شده‌اند در یک جام جهانی هم در بیش از ۳۰ شوت نقش داشته باشند و هم در حداقل نیمی از شوت‌های تیمشان مشارکت کنند؛ چه با خلق موقعیت و چه با شوت زدن. دو مورد از این هفت عملکرد متعلق به خود مسی در جام‌های جهانی ۲۰۲۲ و ۲۰۲۶ است و یکی دیگر نیز به دیگو مارادونا در جام جهانی ۱۹۸۶ تعلق دارد که در ۵۵.۷ درصد شوت‌های آرژانتین نقش داشت.

البته همه می‌دانیم که مسی اکنون بهترین گلزن تاریخ جام جهانی است. او با عبور از رکورد ۱۶ گل میروسلاو کلوزه، تعداد گل‌های خود را به ۲۱ رسانده است. کیلیان امباپه احتمالاً در سال‌های آینده از این رکورد عبور خواهد کرد، اما با وجود اینکه او نیز یک گلزن فوق‌العاده است، بعید به نظر می‌رسد میراثی هم‌سنگ با مسی از خود بر جای بگذارد.

آمار ۱۲ گل یا پاس گل مسی در جام جهانی ۲۰۲۶ تنها از رکورد ۱۳ مشارکت گل گرد مولر برای آلمان غربی در جام جهانی ۱۹۷۰ بیشتر نیست؛ رکوردی که از سال ۱۹۶۶ و از زمانی که ثبت پاس گل آغاز شد، بی‌رقیب باقی مانده بود. مسی همچنین در جریان همین مسابقات با ثبت دوازدهمین پاس گل خود، در صدر جدول بهترین پاسورهای تاریخ جام جهانی از سال ۱۹۶۶ قرار گرفت و از رکورد هشت پاس گل دیگو مارادونا عبور کرد.

با وجود اینکه مسی در جام جهانی ۲۰۱۴ به‌عنوان بهترین بازیکن مسابقات انتخاب شد، مجموع آمار گل‌ها و پاس گل‌های او در چهار دوره نخست حضورش در جام جهانی تا حدی کمتر از انتظار بود. اما از جام جهانی ۲۰۲۲ به بعد، شرایط کاملاً تغییر کرده است.

مسی در دو جام جهانی اخیر، طی ۱۴ مسابقه، روی ۲۲ گل تأثیر مستقیم داشته است؛ ۱۵ گل و ۷ پاس گل. این آمار، همان‌طور که انتظار می‌رود، از هر بازیکن دیگری بیشتر است. در مقابل، او بین جام‌های جهانی ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۸، طی ۱۹ مسابقه، تنها روی ۱۱ گل نقش داشت؛ ۶ گل و ۵ پاس گل.

مشارکت‌های گل لیونل مسی در جام جهانی از سال ۲۰۲۲

تأثیر مسی در مراحل حذفی، یعنی جایی که اهمیت مسابقات به اوج می‌رسد، حتی چشمگیرتر بوده است. مسی پیش از جام جهانی ۲۰۲۲، با وجود حضور در هشت مسابقه مرحله حذفی، حتی یک گل هم در این مرحله به ثمر نرسانده بود. اما در هشت بازی مرحله حذفی جام‌های جهانی ۲۰۲۲ و ۲۰۲۶، موفق شده است ۷ گل بزند و ۶ پاس گل بدهد.

دو پاس گل اخیر او در پیروزی دراماتیک و همراه با کامبک آرژانتین مقابل انگلیس در مرحله نیمه‌نهایی به ثبت رسید. تاکتیک‌های بحث‌برانگیز توماس توخل در یک‌سوم پایانی مسابقه، به شکلی نابخشودنی به مسی اجازه داد تا در یک‌سوم هجومی زمین صاحب توپ شود؛ جایی که او پس از یک ساعت نسبتاً آرام، بیشترین ضربه را به انگلیس وارد کرد.

اولین پاس گل مسی پس از یک کرنر کوتاه و سریع به دست آمد؛ کرنری که بازیکنان انگلیس واکنش کندی به آن نشان دادند و همین موضوع باعث شد انزو فرناندز در لبه محوطه جریمه فضای بسیار زیادی در اختیار داشته باشد و گل تساوی را به ثمر برساند.

دومین پاس گل او نیز سانتری فوق‌العاده با پای راست «ضعیف‌تر»ش بود؛ ارسالی کاملاً دقیق که درست روی سر لائوتارو مارتینز فرود آمد تا او مقابل دروازه گلزنی کند.

این سانتر، یکی از شش ارسال از جریان بازی بود که مسی در آن مسابقه انجام داد؛ بیشترین تعداد سانتر او در یک بازی جام جهانی. رکورد قبلی او پنج سانتر مقابل سوئیس و چهار سانتر برابر مصر بود که هر دو در دو مسابقه قبلی ثبت شده بودند. جالب اینکه هر ۱۵ سانتر او در این سه دیدار، پس از پایان نیمه اول انجام شد و تنها دو مورد از آن‌ها پیش از دقیقه ۶۰ مسابقه به ثبت رسید.

ممکن است این تصمیم لیونل اسکالونی بوده باشد، اما احتمال بیشتری وجود دارد که ترکیبی از آزادی عملی که به مسی داده شد و هوش استثنایی او در جریان مسابقه، باعث شده باشد که او به‌طور طبیعی از مناطق مرکزی زمین به سمت جناح راست متمایل شود. او در نیمه دوم سه بازی اخیر آرژانتین، زمانی که تیمش یا عقب بود یا بازی مساوی دنبال می‌شد، دقیقاً همین کار را انجام داده است.

بخش بزرگی از نبوغ مسی در این است که بدون جلب توجه، به مناطقی از زمین نفوذ می‌کند؛ حتی با وجود اینکه حریفان تلاش می‌کنند او را به‌دقت زیر نظر داشته باشند. همین ویژگی باعث شده است که او در طول مسابقات این جام جهانی به‌تدریج وارد جریان بازی شود و هرچه مسابقه جلوتر می‌رود، تأثیر بیشتری بگذارد.

در سه مسابقه اخیر آرژانتین، مسی در نیمه نخست ۸۸ بار توپ را لمس کرده، اما پس از پایان نیمه اول این عدد به ۲۰۰ لمس توپ رسیده است؛ آماری که ۳۰ دقیقه وقت اضافه دیدار مقابل سوئیس را نیز در بر می‌گیرد.

این یعنی او به‌طور میانگین در هر ۹۰ دقیقه از نیمه نخست تنها ۵۹ بار توپ را لمس کرده، اما این عدد پس از پایان نیمه اول به ۱۰۹ لمس توپ در هر ۹۰ دقیقه افزایش یافته است.

نقشه مناطق لمس توپ مسی در سه مسابقه اخیر جام جهانی، با مقایسه لمس توپ‌های او در نیمه نخست و پس از پایان نیمه اول، به‌خوبی این موضوع را نشان می‌دهد. این نقشه همچنین ترجیح او برای فاصله گرفتن از مرکز زمین و حرکت به سمت جناح راست را آشکار می‌کند؛ اتفاقی که زمانی رخ می‌دهد که حریفان با عقب کشیدن خطوط دفاعی خود، فضای بیشتری را در کناره‌های زمین در اختیار او قرار می‌دهند.

این فقط یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته بازی مسی است؛ ویژگی‌ که به هیچ‌وجه تازه نیست. او همچنان خطرناک‌ترین بازیکن فوتبال جهان در منطقه مرکزیِ پشت محوطه جریمه محسوب می‌شود. منطقه‌ای که به «حفره» یا گاهی «زون ۱۴» شناخته می‌شود، زیستگاه طبیعی مسی است.

در این جام جهانی نیز شرایط تفاوتی نداشته است. ۱۹ درصد از لمس توپ‌های او در جریان بازی در همین منطقه از زمین ثبت شده؛ بالاترین سهمی که او تاکنون در یک جام جهانی در این ناحیه داشته است. این رقم در جام جهانی ۲۰۲۲ برابر با ۱۶ درصد بود. همچنین ۱۶ شوت از مجموع ۳۴ شوت او، یعنی ۴۷ درصد، از همین منطقه زده شده است که این نیز رکورد جدیدی برای او در یک دوره جام جهانی محسوب می‌شود.

با توجه به اینکه کاپیتان آرژانتین تا این اندازه در سبک بازی تیم نقش محوری دارد، تصادفی نیست که آرژانتین نیز در این مسابقات، بیشترین سهم لمس توپ در یک‌سوم میانی نیمه هجومی زمین را در میان همه تیم‌ها داشته است؛ به‌طوری که ۳۳.۱ درصد از لمس توپ‌های هجومی این تیم در این بخش از زمین ثبت شده است.

مسی در دوران حضورش در فوتبال باشگاهی، با کسب رکورد هفت توپ طلای جهان، دریافت جایزه بهترین بازیکن جام جهانی ۲۰۱۴ و همچنین فتح شمار زیادی از مهم‌ترین افتخارات باشگاهی، به موفقیتی بی‌نظیر در سطح فردی دست یافته بود؛ اما موفقیت در عرصه ملی تا سال ۲۰۲۱ از او دور مانده بود.

اما ایفای نقشی کلیدی در قهرمانی آرژانتین در کوپا آمریکا ۲۰۲۱، جایی که مشترکاً عنوان بهترین گلزن مسابقات را به دست آورد و جایزه بهترین بازیکن تورنمنت را نیز کسب کرد، پس از سه ناکامی در فینال‌های سال‌های ۲۰۰۷، ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶، همه‌چیز را تغییر داد. از آن زمان، آرژانتین در جام جهانی ۲۰۲۲ و کوپا آمریکا ۲۰۲۴ نیز قهرمان شد و مسی بار دیگر یکی از مهره‌های کلیدی هر دو قهرمانی بود.

اگر آرژانتین روز یکشنبه در فینال پیروز شود، چهارمین تورنمنت بزرگ ملی پیاپی را که در آن حضور داشته، فتح خواهد کرد؛ چهار قهرمانی متوالی که همگی پس از آخرین بازی مسی برای بارسلونا در ماه مه ۲۰۲۱ به دست آمده‌اند.

با قطعیت نمی‌توان گفت، اما شاید جدایی از باشگاهی که در سال ۲۰۰۱ و در نوجوانی به آن پیوسته بود، تمرکز تازه‌ای برای درخشش در فوتبال ملی به او داده باشد.

در هر صورت، این موضوع کاملاً برازنده است که مسی دوران پرافتخار حضورش در جام جهانی را در دیدار مقابل اسپانیا به پایان برساند؛ کشوری که بخش عمده زندگی خود را در آن سپری کرده و ۱۷ فصل فوق‌العاده را در بالاترین سطح فوتبال، با پیراهن بارسلونا، پشت سر گذاشته است؛ جایی که با به ثمر رساندن رکورد ۶۷۲ گل در رکورد ۷۷۸ بازی، نام خود را در تاریخ این باشگاه جاودانه کرد.

حتی در صورت پیروزی نیز مسی نمی‌تواند رکورد پله، اسطوره برزیل، را که بین سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۰ سه قهرمانی جام جهانی به دست آورد، تکرار کند؛ اما با دومین قهرمانی خود، به جمع معدود بازیکنانی خواهد پیوست که دو بار فاتح جام جهانی شده‌اند.

بسیاری پیش از آغاز این جام جهانی معتقد بودند مسی دیگر نمی‌تواند تأثیر گذشته را داشته باشد؛ به‌ویژه حالا که این ستاره باتجربه در لیگ فوتبال آمریکا (MLS) بازی می‌کند؛ لیگی که در جدیدترین رده‌بندی قدرت اوپتا، هجدهمین لیگ قدرتمند جهان محسوب می‌شود.

آن‌ها اشتباه می‌کردند.

مسی در ۳۹ سالگی، همچنان به همان اندازه دوران اوجش تأثیرگذار است؛ فقط به شیوه‌ای متفاوت. او برای اثبات اینکه بزرگ‌ترین فوتبالیست تاریخ است، نیازی نداشت بهترین بازیکن این جام جهانی باشد، اما با این حال، بار دیگر این موضوع را ثابت کرد.