فیلم‌های گانگستری دیدنی اما کمتر شناخته شده

برای بسیاری از ما، همیشه تماشای فیلم‌های گانگستری جذاب بوده است. چه چیزی بهتر از فیلم‌هایی که سرشار از درام‌های پرتنش، زرق‌وبرق فراوان و ابهام‌های اخلاقی هستند؟ با توجه به تعداد زیاد فیلم‌های واقعاً باکیفیت درباره تبهکاران و گروه‌های مافیایی که در اختیار داریم؛ از Touch of Evil گرفته تا سه‌گانه The Godfather و The Departed، علاقه ما به ریشه‌های جنایی ساختارهای اجتماعی در مقیاس گسترده، بارها ثابت کرده که هم منبعی برای سرگرمی بوده و هم نقدی بر دوره‌ای که در آن زندگی می‌کنیم.

بنابراین جای تعجبی ندارد که وجود تعداد زیادی فیلم کلاسیک گانگستری برای تماشا، باعث شده برخی آثار برجسته آن‌طور که باید مورد توجه قرار نگیرند. استاندارد این ژانر آن‌قدر بالا است که فیلم‌هایی نه‌چندان بی‌نقص، در مقایسه با آثاری مانند Goodfellas یا Gangs of New York، ممکن است در میان انبوه آثار بزرگ گم شوند؛ حتی اگر بازی‌های درخشانی داشته باشند که شایسته تحسین یا جوایز معتبر باشند.

به همین دلیل، در ادامه هشت فیلم گانگستری دیدنی را معرفی می‌کنیم که دیگر کمتر کسی درباره آن‌ها صحبت می‌کند، اما قطعاً شایسته توجه بیشتری هستند.

فیلم‌های گانگستری باکیفیت اما از یاد رفته

۸ – Hoffa (1992)
۷ – Miller’s Crossing (1990)
۶ – Whitey: United States of America v. James J. Bulger (2014)
۵ – Legend (2015)
۴ – Gotti (2018)
۳ – Serpico (1973)
۲ – King of New York (1990)
۱ – Scarface (1932)

۸ – Hoffa (1992)

وقتی جک نیکلسون نقش اصلی فیلم یعنی جیمی هافا را بازی می‌کند، سخت است چشم از نقش‌آفرینی خیره‌کننده او برداشت؛ رهبر واقعی اتحادیه کارگری که وارد دنیای مافیا شد و در نهایت ناپدید شد (یا همان‌طور که یک مافیایی می‌گوید، «ناپدیدش کردند»).

نیکلسون پس از اکران فیلم در گفت‌وگو با روزنامه ایندیپندنت درباره بازی خود در این فیلم گفت که این نقش را یکی از «بهترین کارهایی که تا به حال انجام داده‌ام» می‌داند. با توجه به کارنامه پرافتخار این بازیگر، همین موضوع به‌تنهایی Hoffa را به فیلمی تبدیل می‌کند که حتماً باید تماشا شود. (حتی می‌توان گفت بازی او در نقش هافا، رقیبی جدی برای روایت آل پاچینو از همین شخصیت است.)

۷ – Miller’s Crossing (۱۹۹۰)

آیا واقعاً کسی تعجب می‌کند که برادران کوئن در اوج دوران ساخت Barton Fink یک فیلم گانگستری هم ساخته باشند؟ باید از آن‌ها تشکر کرد، زیرا تقاطع میلر که هم‌زمان با شکل‌گیری ایده و تولید بارتون فینک ساخته شد، یک شاهکار نئو-نوآر محسوب می‌شود.

این فیلم با بازی گابریل بیرن و داستانی که در دهه ۱۹۲۰ جریان دارد، سفری به دنیای مافیای ایرلند در دوران ممنوعیت مصرف مشروبات الکلی است؛ دنیایی پر از تبانی در مسابقات و پیچش‌های سبکی و روایی که تنها برادران کوئن می‌توانستند خلق کنند.

تقاطع میلر متأسفانه در گیشه شکست خورد، اما تحسین‌های منتقدان که از همان زمان اکران بالا بود، با گذشت سال‌ها بیشتر هم شده است. اعتبار هنری این فیلم به‌تنهایی آن را به اثری ارزشمند برای تماشا تبدیل می‌کند.

۶ – Whitey: United States of America v. James J. Bulger (2014)

انتظار نداشتید یک فیلم مستند در این فهرست قرار بگیرد، درست است؟ اما وقتی صحبت از فیلم Whitey: United States of America v. James J. Bulger ساخته جو برلینگر، کارگردان و متخصص ژانر جنایی واقعی، می‌شود، تقریباً غیرممکن است که آن را در میان فیلم‌های گانگستری بسیار دیدنی اما کمتر دیده‌شده قرار ندهیم.

جیمز «وایتی» بولگر، فردی بود که با مشت آهنین بر دنیای مافیای بوستون (و بخش زیادی از منطقه نیوانگلند) حکومت می‌کرد و همان‌طور که این مستند بررسی می‌کند، این کار را با استفاده از پوشش نیروهای اجرای قانون انجام می‌داد.

داستان بولگر که پس از فرار و مخفی شدن نزدیک به دو دهه از دست اف‌بی‌آی، سرانجام در سال ۲۰۱۱ دستگیر شد، با نزدیک شدن دادگاه او برای اتهامات متعدد، ابعاد هیجان‌انگیزتری پیدا می‌کند.

اگرچه نتیجه پرونده امروز دیگر برای ما غافلگیرکننده نیست؛ بولگر به ده‌ها مورد پول‌شویی، اخاذی سازمان‌یافته و دست داشتن در دست‌کم ۱۹ قتل محکوم شد و این پادشاه سابق جنوب بوستون نیز در سال ۲۰۱۸ درگذشت، اما مستند برلینگر همچنان سرشار از تنش و اضطراب باقی می‌ماند.

۵ – Legend (2015)

با عبور از اقیانوس اطلس و رسیدن به بریتانیا؛ جایی که این کشور هم سهم خود را از گانگسترها دارد، به Legend می‌رسیم؛ فیلمی زندگی‌نامه‌ای محصول سال ۲۰۱۵ درباره شاید دو تن از بدنام‌ترین تبهکاران خوش‌پوش تاریخ بریتانیا: رِجی و رانی کری.

Legend در اصل نمایش توانایی‌های تام هاردی است؛ جایی که این بازیگر در دو نقش هم‌زمان، یعنی دو برادر دوقلوی رئیس یک شبکه جنایی معروف به دوقلوهای کری، ظاهر می‌شود. (و بله، آن‌ها در دنیای واقعی واقعاً دوقلو بودند.)

دوقلوهای کری که افرادی خشن و بی‌رحم بودند، در دهه ۱۹۶۰ بر عرصه تبهکاری لندن تسلط داشتند و هیچ‌کس مانند هاردی نتوانست شخصیت آن‌ها را زنده کند. او برای این نقش جایزه بهترین بازیگر از جوایز فیلم مستقل بریتانیا را دریافت کرد.

اگر کنجکاو هستید بدانید زندگی یک گانگستر در بریتانیای دوران مد (Mod Era) چگونه بوده، Legend نگاهی کاملاً منحصربه‌فرد به آن دوره ارائه می‌دهد.

۴ – Gotti (2018)

جان تراولتا هیچ‌وقت تا این اندازه خشن و تهدیدآمیز ظاهر نشده بود؛ زمانی که وارد نقش یکی از مشهورترین رؤسای جنایتکار تاریخ شد؛ مردی که آن‌قدر شناخته‌شده بود که بسیاری او را تنها با نام خانوادگی‌اش می‌شناختند.

Gotti بدون شک یک فیلم زندگی‌نامه‌ای کلیشه‌ای است، اما تعجبی ندارد که تراولتا از همان ابتدا برای نقش اصلی انتخاب شد. در نقش جان گاتی، تراولتا شاید تنها نیروی قدرتمند در فیلمی باشد که در بسیاری از بخش‌ها شخصیتی ساده و حتی اغراق‌آمیز دارد.

اما اگر صحبت از بازی‌های کمتر دیده‌شده باشد، تماشای این ستاره Pulp Fiction به‌تنهایی ارزشمند است؛ حتی با وجود برخی گریم‌های مصنوعی و عجیب که در طول فیلم استفاده شده‌اند.

۳ – Serpico (1973)

از نظر فنی، Serpico ساخته سیدنی لومت یک فیلم مافیایی محسوب نمی‌شود، اما همان‌طور که پیش‌تر مطرح شده، این فیلم کاملاً شایسته قرار گرفتن در این دسته است؛ دست‌کم اگر پلیس را بزرگ‌ترین گروه سازمان‌یافته بدانیم.

آل پاچینو در این فیلم نقش فرانک سرپیکو، افسر پلیسی را بازی می‌کند که در ابتدا فردی پرانرژی و خوش‌بین است، اما در طول دوران خدمت خود در اداره پلیس نیویورک (NYPD) به‌تدریج با فساد گسترده مواجه می‌شود؛ تا جایی که زندگی‌اش در معرض خطر قرار می‌گیرد.

آنچه این فیلم را حتی تکان‌دهنده‌تر می‌کند این است که داستان آن کاملاً بر اساس یک ماجرای واقعی ساخته شده است. اگر به دنبال اثری متفاوت هستید که شما را وادار کند درباره مفهوم ساختار پلیس و قدرت نهادهای امنیتی دوباره فکر کنید، Serpico یکی از بهترین انتخاب‌هاست.

۲ – King of New York (1990)

با بازی کریستوفر واکن در یکی از بهترین نقش‌آفرینی‌های دوران حرفه‌ای‌اش، قرار ندادن King of New York در این فهرست تقریباً یک جرم محسوب می‌شود. این فیلم نئو-نوآر با حضور بازیگرانی مانند دیوید کاروسو، استیو بوشمی و لارنس فیشبرن، داستان فرانک وایت (با بازی واکن) را روایت می‌کند؛ یک قاچاقچی بزرگ مواد مخدر که پس از آزادی از زندان تلاش می‌کند ظاهر قانونی‌تری به فعالیت‌های خود بدهد، اما هم‌زمان قصد دارد دوباره جایگاه خود را به‌عنوان رئیس دنیای تبهکاری نیویورک به دست آورد.

علاوه بر گروه بازیگران فوق‌العاده که شامل جیانکارلو اسپوزیتو و وسلی اسنایپس نیز می‌شود، King of New York تصویری شیک و پرداخت‌شده با فضایی تاریک ارائه می‌دهد؛ اثری مناسب برای کسانی که آماده ورود عمیق به دنیای پر از گانگستر این ژانر هستند.

۱ – Scarface (1932)

وقتی بیشتر مردم به Scarface فکر می‌کنند، تصویری از آل پاچینو در نسخه ۱۹۸۳ به ذهنشان می‌آید؛ مردی که تحت تأثیر شدید کوکائین، با مسلسل به اطراف شلیک می‌کند و قصد دارد همه‌چیز را نابود کند. اما بسیاری فراموش می‌کنند که نسخه ۱۹۸۳ فیلم (که یکی از مهم‌ترین آثار فرهنگی سینما محسوب می‌شود) در واقع نسخه اصلی نیست. تونی مونتانا بدون فیلم Scarface اولیه وجود نداشت.

نسخه اصلی به کارگردانی هاوارد هاکس و با بازی پل مونی و بوریس کارلوف، الگویی برای بسیاری از فیلم‌های مافیایی پس از خود شد. داستان فیلم در جامعه ایتالیایی‌تبار شهر شیکاگو در دوران ممنوعیت مصرف مشروبات الکلی جریان دارد و همان مسیر کلی داستان نسخه ۱۹۸۳ را دنبال می‌کند، اما در قالبی کاملاً متفاوت و با شکوه بصری سینمای سیاه‌وسفید.

اگر خود را طرفدار Scarface می‌دانید، تماشای نسخه اصلی سال ۱۹۳۲ یک ضرورت است.