پشت پرده امپراتوری اینفانتینو؛ قدرت، پول و سیاست در پوشش ریاست فیفا

جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، پس از پیاده شدن از هواپیما در شهر کالی، در باند فرودگاه مورد استقبال رامون خسورون، رئیس فدراسیون فوتبال کلمبیا، قرار گرفت. خسورون که از متحدان نزدیک اینفانتینو محسوب می‌شود، این فرصت را مغتنم شمرد تا حمایت خود را از رئیس فیفا نشان دهد. این دو در حالی که لبخند می‌زدند، مقابل دوربین عکاسان قرار گرفتند و تصویرشان در حساب اینستاگرام فدراسیون فوتبال کلمبیا منتشر شد.

اینفانتینو برای شرکت در یک جلسه معمولی روز جمعه به کلمبیا سفر نکرده بود. او قرار بود در مراسم تحلیف رئیس‌جمهور جدید این کشور، آبلاردو دِ لا اسپریئیا، شرکت کند. اینفانتینو در این سفر، آلخاندرو دومینگز، رئیس کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (کونمبول)، را نیز در کنار خود داشت.

این، بخشی از زندگی یک رئیس فیفاست. ریاست فیفا به معنای ایجاد ارتباط با برخی از قدرتمندترین افراد جهان است؛ موضوعی که رابطه اینفانتینو با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نمونه بارزی از آن محسوب می‌شود.

پیش از بزرگ‌ترین رسوایی دوران ریاستش، یعنی طرح شکست‌خورده «Fifa Forward Enterprise»، اینفانتینو چهره‌ای فوق‌العاده قدرتمند بود که به نظر می‌رسید هیچ اتفاقی نمی‌تواند جایگاهش را تهدید کند. حالا، اینفانتینو پس از عذرخواهی و اعلام اینکه قصد دارد در برابر انتقادها از طرح خود برای فروش بخشی از سهام جام جهانی مردان به شرکت‌های سرمایه‌گذاری خصوصی مقاومت کند، تلاش دارد شرایط را به روال عادی بازگرداند.

اما شاید این کار چندان آسان نباشد.

تهدید یوفا برای تحریم مسابقات فیفا همچنان پابرجاست؛ موضوعی که ۲۹ روز دیگر و با آغاز جام جهانی زیر ۲۰ سال در لهستان، مورد آزمایش قرار خواهد گرفت. شاید حمایت‌هایی که اینفانتینو در روزهای اخیر از خارج از اروپا دریافت کرده، او را جسورتر کرده باشد، اما رئیس فیفا به این راحتی‌ها کنار نخواهد رفت.

اما اصلاً نقش رئیس فیفا چیست؟

اینفانتینو و بازگشت به روال عادی

اینفانتینو بابت طرح «Fifa Forward Enterprise» عذرخواهی کرد، اما حالا به نظر می‌رسد بار دیگر مشغول اداره امور به روال معمول است. اوایل این هفته، کاروانی متشکل از خودروهای مشکی و شیشه‌دودی که خودروهای پلیس آن را اسکورت می‌کردند، وارد مقر فیفا در رباط، پایتخت مراکش، شد.

اینفانتینو تعدادی از اعضای منتخب هیئت مدیره فیفا را برای بررسی طرح خود فراخوانده بود؛ طرحی که بر اساس آن قرار بود ۲۱ درصد از فعالیت‌های تجاری و فروش بلیت فیفا به یک شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی واگذار شود.

این شیوه سفر اینفانتینو است؛ در فاصله پروازهایش از جت قطر ایرویز استفاده می‌کند که در اختیار او قرار گرفته است. این هواپیما در طول جام جهانی ۲۰۲۶ به او اجازه می‌داد روزانه تا سه پرواز انجام دهد و در یک روز دو مسابقه را تماشا کند. چنین استقبالی بیشتر از آنکه شبیه استقبال از رئیس یک نهاد ورزشی باشد، به استقبال از رئیس یک کشور شباهت دارد.

این شرایط به او اجازه می‌دهد در سراسر جهان سفر کند و از دفاتر رسمی فیفا، مانند دفتر رباط که طی هفته گذشته و همزمان با بالا گرفتن جنجال «Fifa Forward Enterprise» در آن مستقر بود، بازدید کند.

اینفانتینو در سمت خود باید از ۲۱۱ کشور عضو فیفا بازدید کند و پروژه‌های فوتبال پایه‌ای را که فیفا هزینه آنها را تأمین کرده است، از نزدیک ببیند. یکی از وظایف او متحد کردن فوتبال است؛ هدفی که نمی‌توان آن را صرفاً از داخل مقر فیفا در زوریخ دنبال کرد. این مسئولیت به سفرهای بین‌المللی برای شرکت در نشست‌های کنفدراسیون‌ها و مسابقات جهانی که فیفا برگزار می‌کند، نیاز دارد. اینفانتینو باید با مسئولان و سیاستمداران کشورهای مختلف نیز ارتباط برقرار کند.

در ماه آوریل و پیش از کنگره فیفا در ونکوور، مقام‌های محلی درخواست استفاده از اسکورت سطح چهار را رد کردند؛ نوعی اسکورت که معمولاً برای سران کشورها یا پاپ در نظر گرفته می‌شود. پلیس نیوزیلند نیز اعلام کرده بود که درخواست مشابهی را در جریان جام جهانی زنان ۲۰۲۳ رد کرده است.

در کنار کاروان خودروها و پروازهای اختصاصی، حقوق قابل توجهی نیز وجود دارد؛ دستمزدی که اکنون سه برابر مبلغی است که اینفانتینو هنگام انتخاب شدن به‌عنوان ریاست فیفا در سال ۲۰۱۶ دریافت می‌کرد. اینفانتینو که ۱۰ سال پیش حدود ۱.۳ میلیون پوند دریافت می‌کرد، اکنون حدود ۴ میلیون پوند دستمزد می‌گیرد؛ شامل حقوق پایه ۲.۲ میلیون پوندی و پاداش متغیر قطعی ۱.۸ میلیون پوندی.

سپ بلاتر، رئیس پیشین فیفا، در آخرین سال ریاست خود مجموعاً ۲.۶ میلیون پوند دریافت کرده بود.

اینفانتینو همچنین سالانه ۲۰ هزار و ۵۰۰ پوند به عنوان «کمک‌هزینه روزانه» برای پوشش هزینه‌های زندگی و مخارج دریافت می‌کند که جدا از حقوق اوست. به عنوان رئیس محبوب‌ترین ورزش جهان، طبیعی است که دستمزدی متناسب با این جایگاه وجود داشته باشد.

اینفانتینو نیز می‌تواند استدلال کند که با رساندن درآمدهای فیفا و بودجه اختصاص‌یافته به فدراسیون‌های عضو به سطوحی رکوردشکن، ثابت کرده است که ارزش چنین دستمزدی را دارد.

اینفانتینو چگونه به ترامپ نزدیک شد؟

ائتلاف اینفانتینو با ترامپ به نظر می‌رسید جایگاه رئیس فیفا را حتی قدرتمندتر کرده است. با این حال، بسیاری در فوتبال جهان احساس کردند این رابطه به قیمت نادیده گرفته شدن بخشی از مسئولیت‌های اینفانتینو در قبال فوتبال تمام شده است.

در ماه می ۲۰۲۵، اینفانتینو در یک سفر دیپلماتیک به خاورمیانه همراه ترامپ بود و با دو ساعت تأخیر به کنگره فیفا در پاراگوئه رسید. یوفا اینفانتینو را متهم کرد که «منافع سیاسی شخصی» را در اولویت قرار داده و در اعتراض، جلسه را ترک کرد.

موضوع دیگر، جایزه صلح فیفا بود که چند هفته پیش از حمله آمریکا به ونزوئلا برای برکناری رئیس‌جمهور این کشور، نیکلاس مادورو، و آغاز حملات هوایی به ایران، به ترامپ اهدا شد. با وجود انتقادها، کمیته اخلاق فیفا به شکایت‌ها درباره بی‌طرفی سیاسی اینفانتینو در ارتباط با این جایزه پاسخی نداد. در ابتدای سال نیز اینفانتینو به شکلی غیرمنتظره در نخستین جلسه «هیئت صلح» ترامپ حاضر شد؛ نهادی که برای نظارت بر بازسازی غزه تشکیل شده است.

کمیته بین‌المللی المپیک که اینفانتینو یکی از اعضای دعوت‌شده آن است، اعلام کرد قوانین مربوط به بی‌طرفی سیاسی نقض نشده‌اند.

با این حال، بسیاری احساس کردند رئیس فیفا بیش از حد به رئیس‌جمهور آمریکا نزدیک شده است. این موضوع زمانی بیشتر مورد توجه قرار گرفت که فولارین بالوگان، مهاجم تیم ملی آمریکا، پس از اخراج در جام جهانی از محرومیت فرار کرد. این تصمیم کمیته انضباطی فیفا بی‌سابقه بود و ترامپ نیز اعلام کرد شخصاً با اینفانتینو تماس گرفته و از او خواسته است کارت قرمز این بازیکن مورد بازبینی قرار گیرد. اینفانتینو تأکید کرد که این تصمیم توسط نهادی مستقل گرفته شده و هیچ‌کس نمی‌توانسته بر آن تأثیر بگذارد.

در آخرین آخر هفته جام جهانی، ترامپ و اینفانتینو در برج ترامپ در نیویورک در کنار یکدیگر ظاهر شدند. رئیس‌جمهور آمریکا گفت با رئیس فیفا تماس گرفته و او «یک تصمیم بزرگ دیگر» گرفته است.

سپس شاید نقطه اوج رابطه نزدیک اینفانتینو با ترامپ، با طرح «Fifa Forward Enterprise» رقم خورد. قرار بود سرمایه‌گذار خصوصی این پروژه، شرکتی مرتبط با برادر داماد ترامپ، جرد کوشنر، باشد.

چرا اینفانتینو کمتر پاسخگوی رسانه‌هاست؟

پرسش‌های مستقل درباره روش‌ها و تصمیم‌های اینفانتینو به ندرت مطرح می‌شوند، زیرا او معمولاً با رسانه‌ها گفت‌وگو نمی‌کند. اینفانتینو طی چهار سال گذشته تنها دو نشست خبری برگزار کرده که هر دو حدود یک ساعت طول کشیده و پیش از آغاز جام جهانی برگزار شده‌اند. به جز این موارد، اینفانتینو عموماً در مصاحبه‌هایی که خود فیفا تولید می‌کند و از طریق کانال‌های رسمی این نهاد منتشر می‌شوند، ظاهر می‌شود.

پیش از جام جهانی ۲۰۲۶، اینفانتینو تلاش کرد از پیش به پرسش‌ها درباره قیمت بالای بلیت‌ها و ویزای هواداران پاسخ دهد. اما در نشست خبری پیش از جام جهانی، پاسخ او درباره عمر آرتان، داور سومالیایی که در فرودگاه میامی اجازه ورود به آمریکا را پیدا نکرده بود، نگرانی‌هایی ایجاد کرد؛ اینفانتینو در پاسخ فقط گفته بود: «خونسرد باشید، آرام باشید».

اینفانتینو با انتشار مواضع خود از طریق کانال‌های رسمی فیفا می‌تواند تا حد زیادی روایت مورد نظرش را شکل دهد. بیانیه‌ای که فیفا روز چهارشنبه منتشر کرد، حاوی نوعی ابراز تأسف بود، اما در عین حال لحنی تند نیز داشت. در این بیانیه، اینفانتینو فرصت پیدا کرد پاسخ منتقدان را بدهد و اعلام شد فیفا «دیگر حمله به تمامیت، حکمرانی خوب و روند قانونی خود را تحمل نخواهد کرد».

منتقدان: پرونده علیه اینفانتینو بیش از حد سنگین شده است

جذابیت ریاست فیفا بسیار بالاست؛ موضوعی که از این واقعیت نیز می‌توان آن را فهمید که از زمان انتخاب استنلی راس در سال ۱۹۶۱، تنها چهار رئیس دائمی در رأس فیفا قرار گرفته‌اند.

خارج از اروپا، درآمدهای رکوردشکن فیفا در دوران اینفانتینو به تأمین هزینه فعالیت‌های فوتبالی بسیاری از کشورها کمک کرده است. همین مسئله برای او وفاداری ایجاد کرده و در انتخابات نیز به معنای رأی بیشتر است.

اما از نگاه یوفا و چند فدراسیون ملی دیگر، فهرست جنجال‌ها و اتهام‌ها علیه اینفانتینو اکنون بیش از حد طولانی شده است. منتقدان او، که بسیاری از آنها در فوتبال اروپا حضور دارند، معتقدند فیفا دیگر نمی‌تواند به شکل یک پروژه اقتدارگرایانه اداره شود.

گسترش جام جهانی یکی از وعده‌های انتخاباتی اینفانتینو بود و اگر او برای چهارمین دوره به ریاست فیفا برسد، افزایش تعداد تیم‌های جام جهانی ۲۰۳۰ به ۶۴ تیم بسیار محتمل به نظر می‌رسد. جام جهانی باشگاه‌های گسترده‌شده در تابستان نیز یکی دیگر از پروژه‌های او بود. حتی روی جام این مسابقات عبارت ادای احترام شخصی به اینفانتینو حک شده است: «با الهام از رئیس فیفا، جانی اینفانتینو».

نحوه اختصاص دو دوره بعدی جام جهانی مردان نیز کمک کرد تا عربستان سعودی، یکی دیگر از متحدان نزدیک اینفانتینو، میزبانی جام جهانی ۲۰۳۴ را به دست آورد. قرعه‌کشی جام جهانی تابستان امسال نیز مراسمی طولانی، پرزرق‌وبرق و عجیب بود که ترامپ و اینفانتینو در مرکز توجه آن قرار داشتند.

بسیاری از هواداران معتقد بودند قیمت بلیت‌ها بیش از حد بالا بود و حتی برخی هوادارانی که حاضر به پرداخت این هزینه بودند، نتوانستند ویزای ورود دریافت کنند. فیفا تصمیم گرفت از یک بازار ثانویه فروش بلیت با قیمت‌های بدون سقف استفاده کند و ۳۰ درصد از ارزش هر بلیت فروخته‌شده را نیز دریافت کند. منتقدان گفتند سودآوری به تجربه هواداران ترجیح داده شده است. در همین راستا، دادستان‌های کل ایالت‌های نیویورک و نیوجرسی نیز با احضار فیفا، خواستار پاسخ این نهاد درباره شیوه‌های فروش بلیت شدند.

با وجود تمام این جنجال‌ها، انتظار می‌رفت اینفانتینو همچنان دوباره به ریاست فیفا انتخاب شود؛ چرا که در سراسر جهان و در میان بسیاری از فدراسیون‌های عضو، از حمایت قابل توجهی برخوردار بود. حتی پیش از آغاز جام جهانی، ۱۱۱ فدراسیون حمایت خود از اینفانتینو را اعلام کرده بودند؛ تعدادی که برای تضمین انتخاب مجدد او کافی بود.

اما اکنون، پس از شکست طرح سرمایه‌گذاری خصوصی فیفا، این وضعیت دیگر چندان قطعی نیست. یوفا این شرایط را فرصتی برای تحت فشار قرار دادن اینفانتینو و مجبور کردن او به کناره‌گیری می‌بیند.

با این حال، حضور اینفانتینو در مراسم تحلیف رئیس‌جمهور کلمبیا نشان می‌دهد که کنار زدن او از قدرت ممکن است بسیار دشوارتر از آن چیزی باشد که منتقدانش تصور می‌کنند.

بیشتر بخوانید: داستان ریاست فیفا؛ صندلی قدرت که فقط ۹ صاحب داشته است/ اینفانتینو در پی ادامه حکمرانی در روزهای جنجالی