به گزارش اطلاعات آنلاین، محمد علی اسماعیلی متین در روز چهارم شهریور ۱۳۱۳ در تهران متولد شد. سرنوشت او در سال ۱۳۵۰ زمانی تغییر کرد که توسط دایی‌های خود، مرتضی و مصطفی گرگین‌زاده، به استاد بی‌تکرار تمبک، حسین تهرانی معرفی شد. این آشنایی، آغازگر راهی درخشان بود که تا پایان عمر پرثمر این استاد ادامه […]

به گزارش اطلاعات آنلاین، محمد علی اسماعیلی متین در روز چهارم شهریور ۱۳۱۳ در تهران متولد شد. سرنوشت او در سال ۱۳۵۰ زمانی تغییر کرد که توسط دایی‌های خود، مرتضی و مصطفی گرگین‌زاده، به استاد بی‌تکرار تمبک، حسین تهرانی معرفی شد. این آشنایی، آغازگر راهی درخشان بود که تا پایان عمر پرثمر این استاد ادامه یافت. حسین تهرانی که پدر تمبک‌نوازی نوین ایران محسوب می‌شد، با هوشمندی دریافت که این شاگرد مستعد، امانت‌دار خوبی برای مکتب او خواهد بود. اسماعیلی با تکیه بر آموزش‌های اصیل استاد خود، نه تنها تکنیک‌های نوازندگی را به کمال رساند، بلکه سال ۱۳۳۷ به استخدام وزارت فرهنگ و هنر درآمد و ارکسترهای ملی و گروه‌های تنبک‌نوازی را همراهی کرد.

یکی از بزرگ‌ترین خدمات استاد محمد اسماعیلی به موسیقی ملی ایران، تلاش همه‌جانبه‌اش برای ارتقای جایگاه ساز تمبک بود. تا پیش از ظهور استادانی چون حسین تهرانی  نگاه جامعه به تمبک گاه به عنوان سازی فرعی یا صرفاً محفلی بود. اما اسماعیلی به تبعیت از استاد خود با تکیه بر تکنیک‌های انحصاری، استفاده از امکانات چوب و پوست، و خلق دونوازی‌های شگفت‌انگیز به همراه سنتورِ استاد فرامرز پایور، نشان داد که این ساز توانایی تک‌نوازی و همنوازی در بالاترین سطوح هنری را داراست.

در همین زمینه، محمد میرزاخانی از شاگردان نزدیک استاد، دغدغۀ همیشگی او را این‌گونه روایت می‌کند: «از دغدغه‌هایی که استاد داشت، شأنیت ساز تمبک بود. بسیار دوست داشت که ثابت کند این ساز مطربی و سبُکی نیست… استاد همیشه به ما می‌گفت: اگر می‌خواهید به سختی ساز تمبک پی ببرید، این را بدانید که شما باید برای مدتی با یک پوست مخاطب را سرگرم کنید که این بسیار سخت است؛ در مقابل سازهایی مثل پیانو که هفتاد و دو سیم و هفت دستگاه موسیقی دارد که بخواهید با آن عرض اندام کنید.»

سفیر فرهنگ ایران

دهۀ ۱۳۶۰ خورشیدی نقطۀ عطف دیگری در کارنامۀ هنری محمد اسماعیلی بود. او به دعوت فرامرز پایور و در کنار استادانی چون جلیل شهناز، علی‌اصغر بهاری و محمد موسوی، «گروه اساتید موسیقی ایران» را تشکیل داد. این گروه در قالب سفیران فرهنگی، سفرهای هنری متعددی به کشورهای مختلف اروپایی، آسیایی و آمریکایی انجام دادند تا اصالت موسیقی ایرانی را به جهانیان معرفی کنند. نواختن در کنار این چهره‌های ماندگار، اسماعیلی را به یکی از ارکان اصلی ارکستر سنتی ایران تبدیل کرد.

علاوه بر کنسرت‌ها و آلبوم‌های بی‌شمار، بخش مهمی از زندگی استاد اسماعیلی در کلاس‌های درس هنرستان موسیقی ملی رقم خورد. او از سال ۱۳۴۳ به عنوان هنرآموز تمبک به جانشینی استاد خود پرداخت و نسل‌های متعددی از نوازندگان جوان را پرورش داد.

دربارۀ فضیلت‌های اخلاقی و منش این استاد گران‌قدر، مسیح تحویلداری (مدرس و عضو شورای فنی هنرستان موسیقی) بیان می‌کند:

«چیزی که در رابطه با ایشان دوست دارم تاکید شود این است که ایشان همیشه اخلاق را از کار هنری بالاتر و مهم‌تر می‌دانستند. خودشان هم مصداق گفتۀ خودشان بودند که اخلاق برای یک هنرمند از همه‌چیز واجب‌تر است.»

همچنین هومن اتابکی (نوازنده ویولن) نگاه ژرف و اصیل استاد را در باب پیوند هنر و اخلاق این‌طور بازگو می‌کند: «چیزی که باعث تمایز زیاد آقای اسماعیلی هست، نگاه ایشان بود که می‌گفتند: “اول باید پاک و سالم باشی، بعد هنرمند؛ کسی که در اثر آلودگی‌های محیط نیازمند شد و هنرش را به پستی کشانید دیگر هنرمند نیست، زیرا ناگزیر هست نزد هر کسی دست دراز کند و به حیثیت هنری خود لطمه بزند. کسی که هنرش را بفروشد شایستگی عنوان هنرمند بودن را ندارد”.»

حتی در سال‌های پایانی عمر و پس از تجربۀ بیماری، ساز تمبک هیچ‌گاه از او دور نشد. چنان‌که سعید ثابت (نوازنده سنتور و همکار دیرینه‌اش) با اشاره به استقامت و عشق بی‌دریغ او به ساز تا آخرین لحظات زندگی می‌گوید: «تا همین اواخر وقتی به ایشان سر می‌زدم، می‌دیدم که با تمام این مشکلات هنوز تمبک‌شان کنار دست‌شان بود و وقتی که خیلی ناراحت می‌شدند پناه می‌بردند به تمبک و هر گفت‌وگویی داشتند با همان چوب و پوست آن تمبک بود. این خیلی اهمیت دارد که وقتی ناملایمات پیش می‌آید یک گوشه ننشینید و ایشان هم واقعاً چنین کاری نکردند.»

استاد محمد اسماعیلی پس از سال‌ها تلاش بی‌دریغ در عرصۀ اعتلای هنر موسیقی و تحمل یک دور یک‌ماهه بیماری، سرانجام در روز بیست‌ودوم مرداد ماه ۱۴۰۲ در ۸۸ سالگی در تهران چشم از جهان فروبست و در سکوت ابدی آرام گرفت؛ هرچند صدای پرطنین سازش همچنان در گوش‌ها می‌پیچد.

منبع خبر: اطلاعات انلاین

این خبر از سایت منبع نقل شده و پایگاه خبری زیرنویس در قبال محتوای آن مسئولیتی ندارد. در صورت نیاز، در نظرات همین خبر گزارش دهید تا بررسی گردد.

زیرنویس را در شبکه‌های اجتماعی همراهتان داشته باشید