ناسا تنها چند هفته با بزرگترین آزمون خود در دهه‌ها فاصله دارد

به گزارش گروه ترجمه زیرنویس به نقل از سی ان ان، برنامه «آرتمیس» ناسا — طرحی که در سال ۲۰۱۷ اعلام شد و هدف آن نه‌تنها بازگشت فضانوردان به ماه، بلکه در نهایت ایجاد یک پایگاه دائمی در سطح ماه است — اکنون سرانجام در آستانه پرتاب نخستین مأموریت سرنشین‌دار خود قرار دارد.

این مأموریت تاریخی که «آرتمیس ۲» نام گرفته، طبق برنامه می‌تواند از ماه فوریه به فضا پرتاب شود. این تلاش مورد انتظار، نخستین باری خواهد بود که فضانوردان از زمان آخرین مأموریت آپولو در سال ۱۹۷۲، فراتر از مدار نزدیک زمین سفر می‌کنند.

در مأموریت آرتمیس ۲، چهار فضانورد شامل رید وایزمن، ویکتور گلاور و کریستینا کُخ از ناسا، به‌همراه جرمی هانسن از آژانس فضایی کانادا، در سفری به دور ماه اعزام خواهند شد.

اما بازگشت به اعماق فضا پس از وقفه‌ای بیش از پنج دهه، بدون چالش نخواهد بود. هرچند ناسا به‌شدت بر درس‌های آموخته‌شده از برنامه آپولو تکیه دارد، مأموریت‌های آرتمیس اهدافی به‌مراتب پیچیده‌تر را با استفاده از فناوری‌های نو دنبال می‌کنند.

همانند هر مأموریت فضایی دیگر، عدم قطعیت‌ها اجتناب‌ناپذیر هستند و هیچ چیز تضمین‌شده نیست.

جرمی هانسن در یک نشست خبری در ماه سپتامبر گفت: «مهم‌ترین چیزی که روی آن کار می‌کنیم — و در حال اصلاح و تقویت آن هستیم — این است که چگونه با ناشناخته‌ها برخورد کنیم.»

خدمه این مأموریت، تکرار دقیق هیچ‌یک از پروازهای آپولو را انجام نخواهند داد. در عوض، هدف آرتمیس ۲ آزمایش و تأیید سامانه‌ها و اجزای مختلف فضاپیمای سرنشین‌دار موسوم به «اوریون» است. این فضاپیما ماه را در مسیری موسوم به «قلاب‌سنگی» دور خواهد زد؛ مسیری که به گونه‌ای طراحی شده تا حتی در صورت بروز مشکل و از کار افتادن سامانه پیشران کپسول، فضانوردان را به سمت زمین بازگرداند.

تفاوت آرتمیس ۲ با ماموریت‌های آپولو

برخلاف مأموریت‌های آپولو که وارد مدار پایین ماه می‌شدند آرتمیس ۲ از مسیر پروازی متفاوتی استفاده خواهد کرد که با طراحی و جرم فضاپیمای اوریون سازگارتر است. این فضاپیما به جای گردش در مدارهای تنگ و نزدیک به سطح ماه، یک حلقه بزرگ و گسترده به دور ماه طی خواهد کرد.

اگرچه اعضای خدمه بر سطح ماه فرود نخواهند آمد، مسیر پروازی آن‌ها چشم‌اندازی منحصربه‌فرد از نزدیک‌ترین همسایه آسمانی زمین ارائه خواهد داد.

کریستینا کُخ در نشست خبری سپتامبر گفت: «ممکن است بخش‌هایی از ماه را ببینیم که تاکنون هیچ انسانی آن‌ها را با چشم خود ندیده است. و ما در حال یادگیری این هستیم که چگونه این مشاهدات را به علم ملموس تبدیل کنیم.»

این مأموریت همچنین در پس‌زمینه‌ای از تنش‌های ژئوپلیتیکی انجام می‌شود؛ جایی که قانون‌گذاران تندرو به‌صراحت اعلام کرده‌اند اکتشاف ماه را در پرتو پیشرفت سریع برنامه فضایی چین، یک ضرورت سیاسی می‌دانند. مأموریت آرتمیس ۲ قرار است به‌عنوان مأموریت پیشگام عمل کند و راه را برای فرود فضانوردان در منطقه قطب جنوب ماه — برای نخستین بار در تاریخ — در سال‌های پایانی این دهه هموار سازد.

مانند هر مأموریتی که فراتر از مدار نزدیک زمین انجام می‌شود، بخش‌هایی از این سفر به‌شدت با انزوا همراه خواهد بود.

ویکتور گلاور در سپتامبر گفت: «در آن ۴۵ دقیقه‌ای که بیشترین نزدیکی را به سطح ماه داریم، ارتباط ما نیز قطع خواهد شد — آنچه در اصطلاح ناسا به آن LOS یا قطع سیگنال گفته می‌شود. دوست دارم تمام جهان — آن ۸ میلیارد انسان — در آن لحظه با هم یکی شوند و امیدوار و دعاگو باشند تا دوباره سیگنال را دریافت کنیم.»

با این حال، گلاور تأکید کرد هدف از بازگرداندن فضانوردان به ماه، درک بهتر وسایل نقلیه و سامانه‌هایی است که برای پشتیبانی از حیات انسان و ناوبری در چنین محیط خشن و بی‌رحمی لازم هستند.

هرچه محدودیت‌ها و توانمندی‌ها بهتر شناخته شوند، ناسا یک گام دیگر به تحقق هدف خود یعنی ایجاد یک سکونت‌گاه دائمی در ماه نزدیک‌تر خواهد شد؛ جایی که فضانوردان بتوانند کار و آموزش ببینند و برای مأموریت‌های حتی پیچیده‌تر — شاید به مقصد مریخ — آماده شوند.

به گفته گلاور، حتی اشتباهات نیز «یادآوری و یک داده مشترک خواهند بود که نشان می‌دهد وقتی با هم کار می‌کنیم، می‌توانیم کارهای دشوار، بزرگ و بسیار مهم انجام دهیم.»

زمانی که مأموریت آرتمیس ۲ آغاز شود، خدمه درون کپسول اوریون مستقر خواهند شد؛ کپسولی که بر فراز موشک عظیم «سامانه پرتاب فضایی» ناسا (SLS) به فضا پرتاب می‌شود. طبق اعلام این سازمان، این مأموریت می‌تواند از ششم فوریه از مرکز فضایی کندی در ایالت فلوریدا به فضا پرتاب شود.

پس از قرار گرفتن در مسیر صحیح، فضاپیمای اوریون از موتور بالایی موشک SLS جدا شده و پرواز آزاد خود را آغاز خواهد کرد. طی چند روز، این فضاپیما فاصله ۲۳۸ هزار و ۹۰۰ مایلی (۳۸۵ هزار و ۴۰۰ کیلومتری) میان زمین و ماه را طی خواهد کرد.

در چنین فواصلی، فضانوردان با محیطی به‌مراتب خشن‌تر از نظر تشعشعات فضایی مواجه خواهند شد؛ محیطی که بیشتر مسافران فضا هرگز آن را تجربه نمی‌کنند.

جیکوب بلیچر، دانشمند ارشد اکتشاف در اداره توسعه سامانه‌های اکتشافی ناسا، در سپتامبر توضیح داد: فضانوردانی که در ایستگاه فضایی بین‌المللی حضور دارند — که تنها چند صد مایل بالاتر از زمین در مدار قرار دارد — همچنان «درون پوشش حفاظتی» قرار دارند که تا حدی از آن‌ها در برابر آب‌وهوای فضایی و تشعشعات محافظت می‌کند.

او افزود که تأثیر چنین محیطی بر بدن انسان همچنان تا حدی ناشناخته باقی مانده است.

وی گفت: «ما از فضانوردانی که پیش‌تر به ماه سفر کرده‌اند، مطالب زیادی آموخته‌ایم. اما اگرچه ماه و سامانه‌هایمان را مطالعه کردیم، لزوماً خودمان را به شکلی که امروز می‌توانیم، مورد مطالعه قرار ندادیم.»

او ادامه داد: «علم آرتمیس، علمِ ماست. ما داده‌های پایه‌ای را درباره نحوه عملکرد انسان‌ها زمانی که از زمین دور می‌شوند، جمع‌آوری خواهیم کرد.»

فضانوردان آرتمیس ۲ همچنین با موشک و سامانه فضاپیمایی پرواز خواهند کرد که تفاوت‌های قابل‌توجهی با سامانه‌های دوران آپولو دارد.

اگرچه فضاپیمای اوریون و موشک SLS در مأموریت آرتمیس ۱ — که در سال ۲۰۲۲ طی یک پرواز آزمایشی بدون سرنشین به دور ماه چرخید — آزمایش شدند، ناسا هرگز سامانه‌های این فضاپیما، از جمله زیرساخت‌های پشتیبانی حیات، را در فضا به‌صورت عملی آزمایش نکرده است.

سپر حرارتی اوریون — پوشش ویژه‌ای که در بخش زیرین فضاپیما قرار دارد و فضانوردان را هنگام بازگشت به زمین از گرمای شدید محافظت می‌کند — نیز با آزمونی نهایی روبه‌رو خواهد شد.

این سپر حرارتی در مأموریت آزمایشی آرتمیس ۱ دچار فرسایش غیرعادی شد. تکه‌هایی از مواد سایشی آن هنگام ورود کپسول به لایه‌های ضخیم جو زمین جدا شدند؛ فرآیندی که می‌تواند دمای سطح خارجی کپسول را به بیش از ۵ هزار درجه فارنهایت (۲۷۶۰ درجه سانتی‌گراد) برساند.

این آسیب‌ها فاجعه‌بار نبودند و سپر حرارتی همچنان از کپسول به‌درستی محافظت کرد، اما ناسا بیش از یک سال را صرف بررسی و رفع این مشکل کرد. عملکرد این سپر حرارتی همچنین اوریون را در کانون انتقادها و جنجال‌ها قرار داده است.

لاکیشا هاوکینز، معاون موقت مدیر وابسته ناسا در اداره توسعه سامانه‌های اکتشافی، گفت: «ما اطمینان بسیار بالایی داریم که قادر خواهیم بود خدمه خود را در مأموریت آرتمیس ۲ با سلامت کامل به زمین بازگردانیم.»

فضانوردان آرتمیس ۲ در طول این سفر ۱۰ روزه، مسافران منفعل نخواهند بود.

در کنار چهار عضو خدمه، مجموعه‌ای از ابزارها برای ارزیابی توان شناختی، خواب، استرس، پاسخ‌های ایمنی و سلامت قلبی‌عروقی آن‌ها در فضاپیما قرار داده خواهد شد.

همچنین تراشه‌های کوچکی حاوی بافت اندام‌های انسانی در فضاپیما تعبیه می‌شود تا داده‌هایی درباره واکنش بدن انسان به محیط اعماق فضا جمع‌آوری شود.

در نهایت، مجموعه‌ای از طرح‌های علمی مرتبط با ماه — که حتی بدون فرود بر سطح آن قابل اجرا هستند — به افزایش درک ناسا از این زمین سنگلاخی و خطرناک کمک خواهد کرد.

ناسا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «زمانی که فضاپیمای اوریون از سمت پنهان ماه — سمتی که همواره رو به زمین نیست — عبور می‌کند، خدمه با تکیه بر آموزش‌های گسترده زمین‌شناسی خود در کلاس درس و در مکان‌های مشابه ماه روی زمین، عوارض زمین‌شناختی سطح، از جمله دهانه‌های برخوردی و جریان‌های باستانی گدازه را تحلیل و تصویربرداری خواهند کرد. این نوع اطلاعات، تاریخ زمین‌شناسی یک منطقه را آشکار می‌کند و جمع‌آوری آن برای زمانی که فضانوردان آرتمیس ۳ سطح ماه را کاوش می‌کنند، حیاتی خواهد بود.»