درخواست دبیر جشنواره موسیقی فجر از وزیر ارشاد چیست؟/ ابراز نگرانی جدی هیات‌داوران/ اختتامیه جشنواره چهل‌ویکم در حال برگزاری است

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی زیرنویس، به نقل از روابط عمومی چهل‌ویکمین جشنواره موسیقی فجر، اختتامیه این رویداد که قرار بود فردا، یکشنبه ۲۶ بهمن به پایان برسد، از ساعت ۱۵ شنبه ۲۵ بهمن در تالار وحدت با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدی شفیعی معاون امور هنری وزیر، بابک رضایی مدیرکل دفتر موسیقی در حال برگزاری است. طبق برنامه‌ریزی صورت گرفته، اعلام برگزیدگان جایزه «باربد»، اجرای گروه‌های موسیقی، تجلیل از پیشکسوتان موسیقی، رونمایی از آلبوم موسیقی پاپ «۴۱ اثر» بخش‌هایی از مراسم اختتامیه جشنواره چهل‌ویکم را تشکیل می‌دهند.

درخواست دبیر جشنواره موسیقی فجر از وزیر ارشاد 

طبق اطلاع روابط عمومی این رویداد، آرش امینی، دبیر چهل‌ویکمین جشنواره موسیقی فجر در مراسم اختتامیه، با اشاره به رویکردهای این دوره از جشنواره گفت:  به هر ترتیب امسال تقدیر این بود که دبیری چهل‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر را برعهده داشته باشم و در این مسیر، به اتفاق همکارانم، رویکردهای ویژه‌ای را برای جشنواره پیش‌بینی کرده بودیم که خوشبختانه به اکثر آن‌ها تا حدود زیادی دست پیدا کردیم.

او با تأکید بر آن‌چه «نگاه محتوایی جشنواره» خواند، افزود: از نظر من و دوستانم، جشنواره صرفاً اجرای تعدادی برنامه و کنسرت نیست؛ بلکه جشنواره برای ما آینه‌ای از تنوع، ظرفیت و پویایی موسیقی کشور و در عین حال ویترینی از یک سال فعالیت موسیقی در ایران است.

امینی ادامه داد: در مسیر برگزاری این جشنواره، همواره به سه اصل مهم توجه داشتیم؛ نخست و مهم‌تر از همه احترام به هنرمند و رعایت شأن او، دوم احترام به مخاطب و سوم توجه و دقت در کیفیت برگزاری برنامه‌ها و محتوای آن‌ها. تمام تلاش ما این بود که هنرمندی که از هر گوشه کشور در این جشنواره شرکت می‌کند، با امنیت، آسایش و احترام روی صحنه حاضر شود و مخاطبی که در سالن‌ها حضور دارد، موسیقی باکیفیت بشنود و این حس به او منتقل شود که دست‌اندرکاران جشنواره با دقت و احترام، بهترین‌ها را برایش انتخاب کرده‌اند.

دبیر جشنواره موسیقی فجر با اشاره به «گونه‌های مختلف موسیقایی حاضر در این دوره» تصریح کرد: از ابتدای برنامه‌ریزی، نگاه ما به شش گونه اصلی موسیقی معطوف بود که برخی از آن‌ها پررنگ‌تر دیده شدند. طبیعتاً مهم‌ترین بخش، موسیقی ایرانی و موسیقی دستگاهی بود؛ چه در بخش دستگاهی و چه در بخش موسیقی محلی و اقوام.

او با اشاره ویژه به «موسیقی نواحی» گفت: «موسیقی محلی و اقوام» امسال در جشنواره بسیار پررنگ دیده شد. بدون تکرار خاطره تلخ بندر شهید رجایی که متأسفانه باعث شد جشنواره هفدهم موسیقی نواحی نیمه‌کاره بماند، یکی از ایده‌های ما این بود که به جبران آن حادثه، در جشنواره فجر گستره بیشتری از برنامه‌ها و کنسرت‌ها را به موسیقی نواحی اختصاص دهیم.

امینی افزود: از دیگر گونه‌ها، موسیقی کلاسیک بود که مانند همه سال‌ها در جشنواره حضور داشت. در مجموع، موسیقی دستگاهی، موسیقی نواحی، موسیقی تلفیقی ایرانی، موسیقی کلاسیک و موسیقی پاپ در بخش‌های مختلف جشنواره اجرا شدند و امسال نیز مانند سال‌های گذشته، اجراهای خود را داشتند.

او در ادامه با تأکید بر بخش کودک و نوجوان خاطرنشان کرد:  بخشی که توجه ویژه‌ای به آن داشتیم، موسیقی کودک و نوجوان بود. این بخش هم در قالب سرود و هم در قالب موسیقی ویژه کودکان دیده شد. اجراهای موسیقی کودک با همکاری حوزه هنری، در سالن سوره و در نوبت صبح برگزار شد و با استقبال بسیار خوب دانش‌آموزان مدارس مختلف همراه بود.

دبیر جشنواره توضیح داد: این برنامه‌ها به شکلی طراحی شده بود که برخلاف روال معمول در مدارس، که موسیقی کودک اغلب با ارگ، گیتار یا سازهای ضربی اجرا می‌شود، کودکان ابتدا با سازهای بومی و اصیل موسیقی ایرانی آشنا شوند. گروه‌های اجرایی با استفاده از سازهایی مانند تار، سه‌تار، سنتور و کمانچه اجراهای درخشانی داشتند و هدف این بود که کودکان، دستگاه‌های موسیقی ایرانی را در قالب شعر و ترانه بیاموزند.

امینی در ادامه با طرح یک درخواست گفت:  در همین‌جا لازم می‌دانم از وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی، جناب آقای دکتر صالحی، درخواست کنم که پس از پایان این جشنواره، با دقت نظر و درایتی که دارند، مسیر و سیاست‌گذاری مشخصی برای موسیقی کودک و نوجوان در نظر بگیرند تا دست‌اندرکاران این حوزه هم حمایت شوند و هم بتوانند بهتر فعالیت کنند؛ تا در آینده با نسلی مواجه نشویم که سلیقه‌اش از سلیقه موسیقی ایرانی فاصله گرفته باشد و از همین امروز برای این سرمایه‌گذاری فرهنگی اقدام کنیم.

وی درباره جایزه باربد نیز گفت: امسال جایزه باربد در دوازده بخش و با حضور هیئت داوران برگزار شد. داوران با دقت و وسواس بسیار تلاش کردند حقی از کسی ضایع نشود و برندگان این جایزه که از بخش‌های مهم جشنواره است، با دقت انتخاب شدند. این جایزه در واقع مشوقی برای هنرمندان در حوزه‌های موسیقی ایرانی، تلفیقی، پاپ و کودک و نوجوان است تا با شوق بیشتری فعالیت خود را ادامه دهند.

دبیر جشنواره موسیقی فجر در پایان از یک بخش ویژه خبر داد و افزود: امسال یک شگفتانه نیز در جشنواره داریم که به موضوع داغ این روزها، یعنی هوش مصنوعی، اختصاص دارد. هوش مصنوعی امروز در حوزه‌های مختلف از اقتصاد و آموزش گرفته تا سینما و موسیقی مطرح است و در سال گذشته حتی در موسیقی ایرانی نیز ردپای آن دیده شد؛ به‌گونه‌ای که در برخی آثار، امکان حدس زدن نقش هوش مصنوعی وجود داشت. به همین دلیل، بخشی از برنامه اختتامیه به این موضوع اختصاص داده شده تا توجه موسیقی‌دانان به این فناوری جلب شود و بتوانند از آن در مسیر درست استفاده کنند.

وی در پایان ضمن قدردانی از همراهان جشنواره گفت:  از جناب آقای دکتر صالحی، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی، و جناب آقای شفیعی که در تمام روزهای جشنواره ما را تنها نگذاشتند، تشکر می‌کنم. همچنین از بابک رضایی به‌عنوان رئیس جشنواره، اسحاق شکری و تمامی همکاران کمیته‌های مختلف از جمله پشتیبانی، ملی و هماهنگی‌ها که شبانه‌روز تلاش کردند تا جشنواره‌ای آبرومند و شایسته مخاطبان برگزار شود، قدردانی می‌کنم.

تقدیر از بزرگان موسیقی نواحی/ بیانیه هیات‌داوران جایزه باربد 

در بخشی از اختتامیه چهل‌ویکمین جشنواره موسیقی فجر از بزرگان موسیقی نواحی؛ شمسی بهروز (شمشوک) خواننده بلوچستان، عاشور گلدی‌گرگزی خواننده و نوازنده بندرترکمن، خالد شفیعی‌کمنه‌ای خواننده کردستان و بهمن اسکینی خواننده لرستان تقدیر شد. 

همچنین بیانیه هیات‌داوران جشنواره به شرح زیر قرائت شد: 

«هیات‌داوران جایزه باربد در چهل‌ویکمین جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر، پس از بررسی دقیق آثار ارائه‌شده در بخش‌های مختلف، بر این باور است که تنوع ژانرها و رویکردهای موسیقایی حاضر در این دوره، تصویری واقع‌بینانه از وضعیت امروز موسیقی ایران ارائه می‌دهد؛ وضعیتی که هم‌زمان دارای ظرفیت‌های ارزشمند هنری است و با چالش‌های ساختاری و اجرایی قابل توجهی نیز مواجه است.

موسیقی دستگاهی، ضمن آنکه امید می‌رود در سیاست‌گذاری کلان موسیقی کشور این گونه‌، از حمایت‌های بیشتر و هدفمندتری در زمینه برگزاری کنسرت، تولید اثر و انتشار آلبوم برخوردار شود، خوشبختانه آثار ارائه‌شده در این دوره عموماً سطحی قابل قبول و در مواردی شایسته‌ تأمل داشتند. این امر نشان می‌دهد که موسیقی دستگاهی ایران همچنان بر پشتوانه‌ای جدی از دانش، تجربه و سرمایه انسانی متکی است و در صورت فراهم شدن بسترهای حمایتی لازم، می‌تواند نقش مؤثرتری در حیات فرهنگی کشور ایفا کند.

موسیقی تلفیقی، آثاری که با تکیه بر عناصر موسیقی ایرانی و در ارتباط با زبان امروز موسیقی شکل گرفته‌اند، توانستند نمونه‌هایی قابل اعتنا از پیوند سنت و بیان نو ارائه دهند. این بخش نشان داد که موسیقی تلفیقی، در صورت پرهیز از سطحی‌نگری و برخورد سلیقه‌ای، می‌تواند به مسیری جدی و مؤثر در مسیر تحول موسیقی امروز ایران تبدیل شود.

داوران موسیقی کودکان و نوجوان نسبت به تولیدات این بخش ابراز نگرانی جدی می‌کند. متاسفانه فقدان سیاست‌گذاری، نبود برنامه‌ریزی مدون و کمبود حمایت‌های ساختاری و هدفمند، موجب شده است این حوزه‌ حساس و بنیادین، عملاً به حال خود رها شود 

موسیقی پاپ، هیأت داوران با تأکید بر اهمیت این گونه‌ پرمخاطب، بر این نکته اذعان دارد که بخش قابل توجهی از آثار ارائه‌شده، چه از منظر آهنگسازی و تنظیم و چه از حیث کیفیت صدای خوانندگان ــ که در بسیاری موارد فاقد آموزش حرفه‌ای و نظام‌مند بوده‌اند ــ با کاستی‌های جدی مواجه است. این وضعیت، بیش از آن‌که ناشی از کمبود استعداد باشد، نتیجه‌ فقدان نظام آموزشی مؤثر، نبود معیارهای کیفی روشن و اشکالات ساختاری در چرخه‌ تولید، ارزیابی و عرضه موسیقی پاپ است.

هیات‌داوران بر این باور است که موسیقی پاپ، با توجه به گستره‌ مخاطبان و تأثیر مستقیم آن بر ذائقه شنیداری جامعه، نیازمند بازنگری بنیادین در سیاست‌گذاری‌ها، ارتقای آموزش تخصصی و ایجاد سازوکارهای حمایتی و نظارتی مؤثر است. امید است با اتخاذ تمهیدات لازم، این حوزه از وضعیت فعلی عبور کرده و به جایگاهی متناسب با ظرفیت‌ها و مسئولیت فرهنگی خود دست یابد.

داوران موسیقی کودکان و نوجوان نسبت به تولیدات این بخش ابراز نگرانی جدی می‌کند. متاسفانه فقدان سیاست‌گذاری، نبود برنامه‌ریزی مدون و کمبود حمایت‌های ساختاری و هدفمند، موجب شده است این حوزه‌ حساس و بنیادین، عملاً به حال خود رها شود. در نتیجه بخش قابل توجهی از کودکان و نوجوانان کشور در معرض جریان پرشتاب آثاری کم‌ارزش و در مواردی حتی مخرب قرار گرفته‌اند؛ آثاری که نه با نیازهای تربیتی این گروه سنی هم‌خوانی دارند و نه با هویت فرهنگی و موسیقایی ایران.

هیات‌داوران امیدوار است از امسال، با توجه ویژه‌ای که دبیر محترم جشنواره در این دوره نسبت به موسیقی کودک و نوجوان نشان داده و با استقبال قابل توجه مخاطبان از این بخش، زمینه‌ای فراهم شود تا این گونه‌ مهم، با رویکردی علمی، آموزشی و مبتنی بر سازها و دستگاه‌های موسیقی ایرانی، بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. امید است توجه وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیران موسیقی کشور نیز به‌طور جدی معطوف به این حوزه شود تا با سیاست‌گذاری و حمایت مؤثر، مسیر اصلاح و ارتقای موسیقی کودک و نوجوان هموار شود.

در بخش ترانه، هیأت‌داوران با تأکید بر جایگاه تاریخی و فرهنگی ایران به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم زبان و ادبیات در جهان، بر این نکته تصریح دارد که انتظار از ترانه‌سرایی در موسیقی امروز، هرچند نه در سطح و قالب شعر کلاسیک فارسی، دست‌کم بهره‌مندی از زبانی سنجیده‌تر، واژگانی وزین‌تر و معانی عمیق‌تر است. با این حال، آثار بررسی شده در این بخش، عموماً از ضعف در انتخاب زبان، فقر مضمونی و اتکای بیش از حد به کلیشه‌های تکرارشونده رنج می‌بردند و پیوند مؤثری میان ترانه و موسیقی برقرار نمی‌کردند. بر این اساس، هیات‌داوران هیچ‌یک از ترانه‌های بررسی‌شده را شایسته احراز جایزه تشخیص نداد.

در پایان، هیات‌داوران امیدوار است با نگاهی جامع، منصفانه و آینده‌نگر به همه‌ گونه‌های موسیقی، زمینه‌ای فراهم شود که موسیقی ایران در تمامی شاخه‌های خود، امکان رشد، تنوع و ارتقای کیفی پایدار را تجربه کند.» 

این خبر در حال به‌روزرسانی است….

  ۲۴۲۲۴۲