اطلاعات آنلاین – بورس از فشار تردید و ریسک سیاسی خارج می‌شود؟

اطلاعات نوشت: درحالی که شاخص کل بورس در ۱۰ روز اخیر شروع به ریزش کرده است، کارشناسان ضمن اینکه بر ارزندگی سهام بورسی تاکیددارند،جو تردید ونااطمینانی که بر کل اقتصاد کشور سایه انداخته است را در ریزش شاخص‌ها به طور قابل توجهی موثر می دانند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی اطلاعات، از حدود ۱۰ روز پیش نوسانات منفی شاخص کل بورس افزایش یافته است، به گونه‌ای که در برخی روزهای هفته گذشته، ریزش شاخص‌ها به اوج خود رسید. براین‌اساس، فقط در یکشنبه و دوشنبه هفته گذشته شاخص کل بورس ۱۵۹ هزار واحد سقوط کرد و هرچند در روزهایی مقداری از روند افت آن جبران شد، اما میزان رشد با کاهش اصلا تناسبی نداشت.

کاهش شاخص کل بورس دیروز در اولین روزکاری هفته هم ادامه یافته است. دیروز شاخص کل بورس تهران با از دست دادن ۱۰۳ هزار واحد به تراز ۳ میلیون و ۷۳ هزار واحد کاهش یافت وبدین ترتیب به کف کانال ۷/۳ میلیون واحد رسید و در آستانه از دست دادن این کانال قرار گرفت.

شاخص هم وزن ۲۲ هزار و ۱۹۶ واحد منفی شد و به تراز ۹۵۸ هزار واحد برگشت.دیروز۹۳ درصد بازار سرخپوش و ۶۸۷ نماد منفی بودند  و فقط ۷ درصد بازار سبزپوش با ۴۲ نماد مثبت را شاهد بودیم.

کارشناسان بازار سرمایه شرایط کلی اقتصاد کشور وتردیدهای ناشی از شرایط کنونی را علت اصلی کاهش شاخص های بورس می‌دانند وبر تحرک وفعالیت بیشتر صندوق‌های حمایت از بازار در این شرایط تاکید دارند.

دراین‌باره، کامل ابراهیمیان، کارشناس بازار سرمایه با اشاره به افت بازار سهام در هفته‌های اخیر به ایرنا گفت: با وجود افزایش ریسک‌های سیستماتیک و جذاب شدن نرخ اوراق خزانه، بورس از منظر ارزندگی در وضعیت مناسبی قرار دارد و نسبت‌های قیمتی بازار در کم‌سابقه‌ترین سطوح تاریخی است.

وی اظهار کرد: بازار سرمایه در چهار هفته اخیر روندی نزولی را تجربه کرده و ارزش بازار از محدوده حدود ۱۵ هزار هزار میلیارد تومان به حدود ۱۲ هزار و ۷۰۰ هزار میلیارد تومان کاهش یافته است که بخش عمده این افت ناشی از افزایش ریسک‌های سیستماتیک و فضای پرتنش سیاسی در هفته‌های اخیر بوده است.

ابراهیمیان با اشاره به رویدادهای دی‌ماه افزود: اتفاقات ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، در کنار ریسک‌های سیاسی خارج از بازار، سایه سنگینی بر معاملات سهام انداخت و باعث تشدید اصلاح بازار شد. از سوی دیگر، افزایش نرخ اوراق خزانه به بیش از ۴۰ درصد، به‌عنوان یکی از رقبای اصلی بازار سهام، جذابیت بالایی برای سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز ایجاد کرده و فشار فروش را در بازار افزایش داده است.

این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر ارزندگی بورس تصریح کرد: نسبت قیمت به درآمد گذشته‌نگر بازار (P/E TTM) درحال‌حاضر در محدوده ۷ واحد قرار دارد. تجربه تاریخی نشان می‌دهد هر زمان این نسبت به محدوده ۶ واحد نزدیک شده، با وجود همه ریسک‌ها، خریداران به بازار بازگشته‌اند.

وی ادامه داد: برآوردها نشان می‌دهد شرکت‌های بورسی در سال ۱۴۰۴ حدود ۲ هزار هزارمیلیارد تومان سود خواهند ساخت که از این میزان، نزدیک به هزار هزارمیلیارد تومان در مجامع تقسیم می‌شود. همچنین در صورت تداوم سیاست‌های فعلی اقتصادی دولت، سود شرکت‌های بورسی در سال آینده می‌تواند به حدود ۳ هزار هزار میلیارد تومان برسد؛ موضوعی که نسبت P/E   آینده‌نگر بازار را به محدوده ۴ واحد و حتی پایین‌تر می‌رساند؛ سطحی که در سال‌های گذشته سابقه نداشته است.

ابراهیمیان با اشاره به نقش ریسک‌های سیستماتیک گفت: مشکل اصلی بازار نه ارزندگی، بلکه افزایش نااطمینانی‌ها است. زمانی که ریسک‌های سیستماتیک بالا می‌رود، سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌هایی حرکت می‌کنند که پوشش ریسک بیشتری دارند و این موضوع فشار خروج از بازار سهام را تشدید می‌کند.

وی درباره نقش سیاستگذار در حمایت از بازار سرمایه بیان کرد: تجربه نشان داده است سیاستگذاران معمولا در مقاطعی که فشار روانی و هیجان فروش در بازار افزایش می‌یابد، وارد عمل می‌شوند. نمونه آن را پس از جنگ ۱۲روزه دیدیم که صندوق‌های توسعه‌ای با همراهی وزارت اقتصاد و مشارکت بانک‌ها و بیمه‌ها،  نقش حمایتی ایفا کردند.

این کارشناس بازار سرمایه در عین حال تأکید کرد: مهم‌ترین حمایت از بورس، مداخله مستقیم نیست، بلکه ثبات در سیاستگذاری است. تغییرات مکرر قوانین، چه از سوی مجلس و چه از سوی دولت، به پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد آسیب می‌زند و باید از آن پرهیز شود.

ابراهیمیان با انتقاد از قیمت‌گذاری دستوری گفت: دولت باید به‌طور جدی از قیمت‌گذاری دستوری در تمامی اقلام کنار بکشد. این سیاست فشار قابل‌توجهی بر تولیدکنندگان بورسی وارد کرده و سودآوری شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.

وی با اشاره به سیاست‌های ارزی دولت خاطرنشان کرد: اقدام دولت در تعیین نرخ ارز مبادله‌ای به‌عنوان نرخ اصلی، سیاستی درست و قابل دفاع است. در صورت تداوم این رویکرد، به‌ویژه در حوزه ارز، می‌توان به بهبود وضعیت سرمایه‌گذاری و بازگشت اعتماد به بازار سرمایه امیدوار بود.

مسایل سیاسی تاثیرگذار است

درهمین‌حال، رضا عیوضلو معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار در گفتگو با خبرنگار اقتصادی اطلاعات درباره ریزش‌های اخیر بازار سهام گفت: تا پیش از اینکه بازار وارد فاز ریزش شود، رشدها پیش‌بینی شده بود، اما این اتفاق از زمانی آغاز شد که نرخ ارز در مرکز مبادله یکسان و نرخ نیمایی حذف شد و همه صادرکنندگان توانستند ارز حاصل از صادرات خود را با نرخ ارز نزدیک به آزاد به فروش برسانند. این اتفاق جنب و جوش در بازار ایجاد کرد و صادرکنندگان توانستند ارز خود را با قیمت های بالاتری به فروش برسانند که در سوددهی آنها و درنتیجه در معاملات بازار بسیار مؤثر بود و رشدهای خوبی را شاهد بودیم.

وی ادامه داد: این رشدها تا زمان انتشار صورت‌های مالی ۹ ماهه شرکت‌های بورسی ادامه داشت، ولی با انتشار این صورت‌ها، نظر سرمایه‌گذار در بازار تعدیل شد .دراین باره باید گفت اثر حذف ارز نیمایی و کم‌شدن فاصله نرخ ارز مرکز مبادله با نرخ ارز آزاد، احتمالا با یک فاصله زمانی در بازار اثرگذار است ولی به هر حال این اتفاق اثرگذاری خود را نشان می‌دهد که احتمالا به صورت‌های مالی پایان سال منتقل شود؛ این اتفاقات با مسائل سیاسی اخیر منطقه همراه و سبب شد تا بازار با تردید مواجه و خریدها در بازار با احتیاط همراه باشد.

نایب رئیس هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به حذف حجم مبنا هم گفت: با این اقدام، به‌نظر می‌رسد حرکت‌های بازار روان‌تر می‌شود و سریع‌تر و راحت‌تر به تعادل می‌رسد ؛ چه در دوره های ریزش و چه در دوره‌های رشد بازار؛ اثر حذف حجم مبنا را در هفته‌های اخیر دیدیم که به‌جای اینکه بازار وارد فرآیند فرسایشی شود، به سرعت تعدیل خورد.

عیوضلو ادامه داد: هنوز انتظارات مثبت در بازار سهام وجود دارد؛ در این هفته ها، به طور سرجمع نه خروج سرمایه رقم خورد نه سرمایه‌گذار؛ بلکه سرمایه گذاران منابع خود را جابه جا می کنند؛ البته ممکن است برخی سهامداران حقیقی منابع خود را به سایر ابزارهای بورسی مانند صندوق های طلا تبدیل کرده باشند، ولی در مجموع پولی از بازار خارج نشده است.

وی درباره عملکرد دو صندوق حمایت از بازار سرمایه درشرایط کنونی تصریح کرد: هم صندوق تثبیت بازار سرمایه و هم صندوق توسعه بازار سرمایه به مثابه بازارگردان عمل و در روزهایی که فشار فروش زیاد است، نسبت به خرید سهام اقدام می‌کنند و در روزهایی که تقاضا بالاست، تلاش دارند به تقاضاها به صورت بلوکی پاسخ بدهند نه به صورت فروش خُرد؛ مثلا اگر یک شرکت سرمایه‌گذاری تقاضای خرید داشت، بلوک سهام به این شرکت ها می فروخت. 

به این ترتیب، در طول زمان صندوق توسعه بازار توانسته منابعی که جمع آوری می‌کند را در اختیار روان شدن بازار قرار دهد.

عیوضلو همچنین درباره مداخله سازمان بورس در روزهای تعدیل و اصلاح بازار گفت: سازمان بورس هیچ مداخله یا مذاکره ای با حقوقی ها برای خرید سهام ندارد و خود آنها تصمیم به خرید سهام در اختیار حقیقی ها در ایام افزایش عرضه می گیرند.

معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار درباره تأثیر نرخ بهره بالای اوراق بدهی بر بازار سهام بیان کرد: با توجه به تقاضایی که در بازار اوراق دولتی بود، امسال پیش‌بینی می‌کردیم که در این بازار به یک سقفی از نرخ بهره برسیم.

عیوضلو خاطر نشان کرد: در قانون بودجه ۱۴۰۴ نیز انتشار اوراق بدهی افزایش قابل ملاحظه‌ای نسبت به سال قبل داشت ولی به‌نظر می‌رسد با توجه به بودجه ۱۴۰۵ و تعهد دولت به نفروختن اوراق بیش از سقف مندرج در بودجه، برای سال آینده نرخ بهره اوراق بدهی بازار آرامی داشته باشیم و تقاضا کاهش می‌یابد و احتمالا به سمت بازار سهام می‌رود.